Fotoğraf ülkemiz için yeni bir alan değil ama dijital* fotoğrafçılığın son derece hızlı bir şekilde yaygınlaşması ve ucuzlaması ile her kesimden insanın ilgisini çekmesi fazla gecikmedi. İnsanımızın cep telefonu ile bile fotoğraf çekebilir hale gelmesi ise her kesin bir şekilde fotoğrafçı olması sonucunu doğurdu. Burada fotoğrafçı kelimesi ile bu işi meslek edinmiş kişileri değil fotoğraf çeken herkesi ima ediyorum.

İnternetin yaygınlaşması ile de her alanda olduğu gibi teknik alanda gelişmenin çok hızlı olması Türkçe'nin bu alanda üretilen kelimeleri karşılamakta zorlanmasına neden oldu ve olmakta. Kimileri yabancı kelimelerin Türkçe okunuşlarını Türkçe cümlelerin içinde kullanma konusunda rahatken ben İlkokuldan sonraki 12 yıllık eğitimimi %100 İngilizce olan okullarda yaptığım için olsa gerek bu kullanıma karşı bir hoşnutsuzluk geliştirdim.

Önceleri kendi çapımda olabilidiğince Türkçe kullanmaya başladım ama itiraf etmeliyim ki bazen bir kelimenin Türkçesi yerine İngilizcesini hatırlayıp kaldığım anlar olmakta. Bunun en büyük nedeni kuşkusuz İngilice filmler ve internet kaynakları ile çevrilmemiz ve çok da doğru olmayan %100 yabancı dilde aldığımız eğitim.

Konuyu fazla dağıtmayayım :)
Bu bölümde amacımız Türkçe cümelelerimizde araya giren 'Full Frame', 'Crop Factor', 'Battery Grip' gibi kelimeler için dil bilmeyenlerin de rahatlıkla anlayabileceği Türkçe karşılıklar bulmak.

Bu çalışmamızı sivil inisiyatif olarak düşünebilirsiniz. Çalışmamız kimseyi bağlamayacak ama bir yerden başlamak gerekli ;)

* 'dijital' kelimesi tdk'ya göre Türkçe bir kelime. Bunu zaten hemen herkes de kullanmakta ama aynı anlama gelen ve İngilizce kelimenin Türkçe okunuşu olmaktan öte bir karşılığı da mevcut: 'sayısal'. Tdk'ya göre o da kullanılabilir durumda. Bu konuda benim tercihim 'sayısal'dan yana olsa da arama motorlarında 'dijital' kullanıldığı için biz de 'dijital' olarak kullanmayı seçtik yani bir nevi çoğunluğa uyduk. Buna dil zenginliği demek de mümkün ama kimi zaman zenginlikten anlaşamama durumu da ortaya çıkabilir :)

Ben yazarken zaten arada kilitlenip kalıyorum bu kelimeler için başlık açacağım. Şuan aklıma olanlar için başlık açmaya başlayacağım hemen.

Kimi kelimeler için Türkçe kullanımlar zaten mevcut. Onlar ve karşılık bulup önereceğimiz kelimeler için de sabit bir başlık açmak yerinde olacaktır.

Son olarak da Y kelimesi için de bir karşılık bulsak hoş olur diye düşünenler varsa onlara da başlangıç noktası olması için gene sabir konu açacağım.

tahiryildiz,
Kelimelere bire bir çeviri bulmamız gerekmiyor. Dilbilimi ciddi bir iş zaten benim böyle bir göreve soyunma niyetim yok ama 'crop factor' ve 'full frame' sadece birer örnekti ve o iki kelime için bile bir sürü öneri zamanında gelmişti. Burada derli toplu bir çalışma yapmak tek amacımız.

İsteyen İngilizce olarak kullanmaya devam eder elbette ama ben Türkçe olarak kullanmaya elimden geldiğince gayret edeceğim. Benim gibi düşünenler için de bu bölümün bir başlangıç noktası olması tek düşüncem. Buradan yola çıkarak ciddi bir çalışma da yapılabilir kim bilir...

tahiryildiz,
Dediklerinize katılıyorum ama bir yerden başlanmazsa bu alana giren her yeni birey 'full frame fotoğraf makinesi almak istiyorum' demeye devam edecek. Daha önce de belirttiğim gibi amacımız kimseyi bunu kullanın diye zorlamak değil. Bilgisayar zamanında kullanılmaya başladığı için yerleşti. Zamanında olmasaydı şuan bilgisayar için 'kompüter' diyor olabilirdik.

Kimi yerleşmiş şeylere tabii ki de ellemeyeceğiz ama kıroplu makine dememiz de gerekmiyor. Dediğim gibi biz öneride bulunuyoruz. Ben öneride bulunduğumuz şekliyle kullanacağım ki kimi kelimeleri kullanıyorum zaten.

İsteyen bu önerileri kullanır, istemeyense İngilizce kelimenin okunuşunu kullanmaya devam eder ;)

iyiinsan,
Bunu uygulama fikrimiz vardı ama herşeyi birden yapamıyoruz :) Şimdilik benim de ihtiyacım olan kelimeler var o yüzden forumda açılışı yaptık. Buraya olan ilgi ve katkıya göre o sistemin yapımını öne alabiliriz ;)

Yalçın, bence ben başlayabilirim... Zaten yeni eklediğim özellikler hoşuma gittikçe basçek için geliştirdiğim yazılımları sitemde yayınlamaya başladım. 0.1 Beta sürümünü halledince haber veririm. :)

Tahir, aslına bakarsan "battery grip" de çok mantıklı değil İngilizce'de. Buradan ortaya çıkacak sonuçlar da en fazla o iki kelimenin birleşimi kadar saçma olacaktır. "Oturgaçlı götürgeç" seviyesine geleceğini sanmıyorum. Tutup da "pilli tutamak" demeyiz herhalde "battery grip"e yani... (Umarım!)

İçinde, arapça, farsça, fransızca, ingilizce ve benzeri bilimum dilleri barındıran günümüz " Türkçe " sini, fotoğraf gibi evrensel bir alanda çok fazla kasmasak, kısıtlamasak, nasıl olurdu?

Sonra kötü örnek olmayalım. Maazallah; müzikçilerde başlar. Do-Re-Mi veya C-D-E istemiyoruz, Ç-Ğ- Ş olsun diye.

Hemen celallenmeyin lütfen :) Sadece tartışma biraz harlı olsun diye biraz polemik yapayım dedim.

Aslında kaç gündür yazacaktım bu konuyla. Ama bilgisayarımla bir sorunum var.
Basçek.com' a giriş yapamadım. Facebook ve bir kaç başka siteyle de sorunum var.

Cevap yazamazsam, alınmayın lütfen. Sorun bendedir :)