Konser fotoğrafçılığına girişi yaptık, çekim için gereken ekipmanlardan bahsettik ve sıra geldi asıl konuya, yani konser fotoğrafı çekmeye :) Bu yazıda konser öncesinde nelere dikkat etmemiz gerektiğine ve müzisyenleri hangi açılardan daha iyi çekebileceğimize bol örnek fotoğrafla bakacağız.
Bu yazıyı okuduktan sonra aşağıdaki soruların cevaplarını öğrenmiş olacaksınız:
- Konser gününden önce neleri öğrenmeliyim?
- Konser öncesinde nelere dikkat etmeliyim?
- Müzisyenleri nereden daha iyi çekebilirim?
Konser öncesinin öncesi
Konserde rahat etmek, bir sürü ekipmanla telef olmamak için konsere gitmeden önce cevaplarının öğrenilmesini önerdiğim sorularla açılışı yapalım.
Konser nasıl bir yerde, ne zaman yapılacak?
Ekipman tercihimizde nelere dikkat etmemiz gerektiğini bir önceki yazımızda belirtmiştik. ‘F/2.8, değişken odaklı lenslerimiz yeterli gelecek mi?’, ‘Elimde sadece f/5.6 lens var acaba yeterli gelir mi?’ sorularının cevapları olmasa da ipucu, bu sorunun cevabında saklı.
Gündüz saatinde açık havada olacak bir konserde ekipmanın çok ileri seviyede olması gerekmeyebilir ama kapalı mekanda olacak konserde ihtiyaçlar artacaktır. Geçen yazımızda belirtmeyi unuttum ama her zaman için hızlı lens daha düşük ISO veya daha hızlı enstantane anlamına geleceğinden avantajlıdır ;)
Nereden fotoğraf çekebileceğim?
Sahne arkasında veya yanında çekim yapmak için yer mevcut mu? Mevcutsa oraya erişim izniniz olacak mı? Bu şekilde sormanız yeterli. Bu soruları konser çekimi izni için kiminle görüştüyseniz ona yöneltmelisiniz ki bu genelde ya organizasyon ekibinden bir yetkilidir ya da müzisyenlerin menajeri. Büyük ihtimalle onların cevabı da sadece ‘Bilmiyorum!’ olacaktır :)
Burada sosyal iletişim gücünüzü devreye sokabilirsiniz. Konser salonunda daha önce çekim yapmış birilerini bulun ve deneyimlerini sorun. Bulmuşken ortamın ışık durumunu da öğrenin. Konserden konsere ışıklar değişir ama en azından fikir sahibi olursunuz.
Kimi konserlerin şartları ağır olabilir. Hobi için çekim yapacaksanız, müzisyen sizin için çok önemli değilse kendinizi heba etmeyin derim ben :)
- Müzisyen yakından çekmeye izin vermedi, seyircilerin arkasından çekebileceksiniz. Bunu bir caz festivalinde yaşadım. Türk piyanistin adını da şimdi hatırlayamadım zaten (Ekleme: Fahir Atakoğlu). İzmir İsmet İnönü Kültür Merkezi’nin sahneye en uzak noktasından 400D ve 28-135mm lens oldukça yetersiz geldi ve adam gibi bir şey çekemedim. Bir sonraki sorudaki kısıtlama da eklenince sadece bedava konser izlemiş oldum :|
- Bir önceki yazımızda belirttiğim akustik ortam sorunu nedeniyle gene sahneye uzak bir yerden çekim izni verilebilir.
- En kötüsü ise festival kapsamında genel fotoğraf izni almış olup fotoğraf için gittiğiniz konserde fotoğrafçı olmayacağı haberini almanız olacaktır. Bunu 15. İstanbul Caz Festivali’nde yaşamama ramak kalmıştı ama taa İzmir’den festival için özel geldiğimi söyleyince, telefonlar edildi ve Aya İrini’deki tek fotoğrafçı oluverdim :) Eğer konser salonu Aya İrini, Sepetçiler Kasrı gibi oldukça akustik bir mekansa fotoğraf izninizi mutlaka teyid ettirin.
Çekim iznim ne kadar olacak?
Yabancı müzisyenlerin konserlerinde çok büyük ihtimalle dakika veya şarkı cinsinden bir sınırlama olacaktır.Yerli müzisyenler de buna benzer uygulamalara sahip olabilir.
- Gripin, sahne önünde fotoğrafçı olmasın diyerek 0 dakika ile rastladığım en sınırlayıcı grup oldu. Bu durumda hala çekim yapmak istiyorsanız işiniz çok zor. Arkalardan ya da seyircilerin arasından çekim yapmalısınız ki ciddi tele ihtiyacı olabilir. Ölüm kalım meselesiyse APS-C gövde ve 400-500mm’lik tele lensler kullanmak zorunda kalabilirsiniz.
- Duman 2 parça için izin vermekte. İkinci parçadan sonra hala çekim yapmaya çalışırsanız menajerleri gelip eliyle lensinizi kapatmakta! Zevk için yaptığınıza pişman olmanıza neden olan anlar bunlar ama denk geliyorsunuz işte. Cazcılarla çalışmak kesinlikle çok daha kolay ;)
- Yukarıda ismini hatırlayamadığım caz piyanisti için mesela 5dk çekim izni vardı. Sonrasında ben makineyi kapattım ama yanımdaki fotoğrafçılar çekmeye devam ettiler :) Burada etik konusu devreye giriyor. Ne yapmanız gerektiğine kendiniz karar verirsiniz artık.
- Aya İrini’deki konserde de ilk 1 parça sınırlaması vardı.
Sınırın ne kadar olacağını öğrenmeniz, önceden plan yapmanız için önemli çünkü sınırlı zamanda ‘İşte bu!’ diyebileceğiniz fotoğrafı yakalamanız daha zor olacak ve ister istemez ana müzisyen kimse ona odaklanacaksınız.
Bu kısıtlamanın can sıkıcı yanı ise zaten zor ve sizin kontrolünüz dışında olan koşulların yanına bir yenisinin daha eklenmesi oluyor. Müzisyen ilk parçada çok sakin takılıp hiç de fotojenik pozlar vermeyebilir. Konserin sonuna kadar kalıyorsanız, siz çekerken sakin takılan müzisyenin sizin izniniz bittikten sonra coşması da canınızı sıkmak için yeterli gelecektir :)
İlk başlarda bu sınırlamaya çok kızardım. Hala da hoşlanmam ama düşününce insan hak veriyor. Çekim sınırı olmazsa konser boyunca sahne önünce koşuşturan fotoğrafçılar olacak ve tak-tak ayna sesleri gelip duracak. Müzisyenleri olduğu kadar izleyenleri de rahatsız edebilecek bir durum bu.
Ses olayına ve zamanın etkili kullanıma gelecek yazıda değineceğiz ;)
Fotoğrafları kullanma iznim olacak mı?
Bu nasıl soru, ben çektim, elbette ben kullanacağım diye düşünebilirsiniz ama kimi yabancı müzisyenler size konser öncesi formlar doldurtmakta. Kimileri gözlerinizi yuvalarından çıkartabilecek maddelere sahip olabiliyormuş (henüz kağıt falan imzalamam gerekmedi). Bunların en önemlisi de konslerinde çektiğiniz fotoğrafları portfolyonuz haricinde hiçbir şekilde kullanamayacağınızı söyleyen maddeler olmakta!
Olmaz öyle şey diyenler, buyursunlar aşağıdaki sözleşmeyi okusunlar :)
Sorularımızın cevapları aldık, ya sonra?
İlk işimiz ekipmanımıza karar vermek. Nasıl vereceğinizi bilmiyorsanız bir önceki yazımızı (Konser çekimi için ekipman seçmek) okuyorsunuz, hazırlığınızı yapıp konsere geçiyorsunuz.
Konser öncesi
Evet büyük gün geldi :) İlk birkaç tecrübeden sonra sıradanlaştığını itiraf etmeliyim. Festival çekiyorsanız belli bir süre sonra ‘yeter artık!’ bile diyebilirsiniz :D
Ekipmanımızı konseri düşünerek getirmiştik. İlk yapmamız gereken mekanı tanımak. Bunun için de konserden 5dk önce değil, yeteri kadar önce konser mekanında oluyoruz. Festivalin resmi fotoğrafçısıysanız, mekana alışıksanız ve de seyirciler bariyerlerin arkasında kalıyor, siz rahat bir şekilde sahne önünden çekim yapabiliyorsanız sorun değil, son anda da gidebilirsiniz ama aksi durumda erkenden orada olun.
Konser bar ortamında olacaksa (İzmir Ooze Venue, İstanbul Bronx Pi, Ankara IF Performance Hall’ı düşünün) size muhtemelen çekim için özel bir yer ayırmayacaklardır. Hayranlar nasıl erkenden gidip yer kapıyorsa, siz de erkenden gidip yerinizi almalısınız ;)
Burada ekipman seçimine özet olarak değineyim. Yukarıdaki karede, Nada konseri yazısında solist olarak fotoğraflarını göreceğiniz Miray, Portecho’nun konser öncesi fotoğraflarını çekmekte. Eğer sahne önünden çekim yapacaksanız öndeki grup elemanları için tele lens kullanamak durumunda kalmayacaksınız. En arkada duran bateristi çekmek içinse teleye ihtiyaç duyacaksınız. İşte konser fotoğrafçılığına lanet edeceğiniz konumdasınız :) Birden fazla lense ihtiyacınız var ve hareket edebilmek için asgari ekipman taşımalısınız!
Bu ortamlarda sırt çantası taşımaya kesinlikle kalkmayın! Birden fazla lens kullanacaksanız ekipman önerilerinin son sayfasında değindiğim kemer sistemi olmazsa olmaz. Bunun yelek şeklinde olanı da var ki böyle ortamlar için daha da uygun. Kemerdeki lens çantaları bile millete takılarak sizi rahatsız edecektir.
Gönül ister D3s ve 70-200/2.8 VR II kullanıcısı olalım ve ISO’yu arttıralım ama değiliz :)
Bu örneği neyle karşılaşacağınızı tahmin edin diye verdim. Ben fotoğrafın çekim açısından tahmin edeceğiniz gibi erkenden gidip balkona yerleştim ve emanet EF 70-200/4L IS USM ve EF 80/1.8 kullandım. Sonuçlar fena olmasa da çok tatmin etmedi beni, sahne önünden alt açıdan çekmeyi tercih ederdim :) Işıklar da klasik bar ortamı olarak beni deli etti ki ona da bir sonraki yazımızda değineceğiz.
Konser başlamadan önce mekanı geziyor, nereden daha iyi çekim yapabileceğimizi düşünüyoruz ve önceliğimizi o noktaya veriyoruz. Her grubun göz önünde bulunan bir elemanı vardır ve bu genelde solisttir. Siz özellikle başka bir grup elemanını çekmek için orada değilseniz, solisti düşünerek yerinizi alın.
Konser öncesinde yapılacak olan ses kontrolüne ‘sound check’ denmekte. Bu esnada mekanda olursanız fotoğraf çekin. Ekstra olabilecekleri gibi garanti olarak kenarda dursunlar. Bir aksilik olursa bunları kullanma imkanı edinebilirsiniz.
Konser öncesinin öncesinde nereden çekim yapacağınızı öğrenmediyseniz, şansınızı tekrar deneyin ve sahnenin önü haricindeki mekanlarda çekim izni için şansınızı zorlayın ;)
Yerleşimi öğrenmek için şunları kullanabilirsiniz:
- ‘Sound Check’e katılmak kimin nerede duracağını görebilmeniz için en önemli bir olanaktır.
- Konser için iletişimde olduğunuz kişiden müzisyenlerin sahnedeki yerleşimini gösteren şemayı talep edebilirsiniz. İsmini hatırlayamadım, aradım ve de bulamadım da :) Bunu vermek istemeyebilirler ama siz gene sosyal iletişim gücünüzü kullanabilirsiniz :)
- Müzisyenlere sorabilirsiniz :)
- Yıldız mertebesinde birilerini çekeceksiniz fotoğralarını, videolarını inceleyin. Video özellikle önemli çünkü her müzisyenin belli bir ritm döngüsü, onunla özdeşleşmiş hareketi vardır ve onları nerelerde yaptığı konusunda fikir sahibi olabilirsiniz ;)






Sonraki Sayfa:





Bu kadar yazı içinde 1 tane bile adam gibi bir konser fotoğrafı örneği göremedim…
Yazılmış olmak için yazılmış… 3 kere konsere gidip ve oradada bu kadar kötü konser fotoğrafları çekip bu yazı dizisi ile yayınlamak nasıl bir duygu acaba?3-5 bar da fotoğraf çekip konser fotosu hakkında yorum yapılması komik olmuş.
Serkan bey bence üslubunuz hiç iyi değil. Bu kadar fotoğraf ellerine enstrüman almış çayırda çimende çekilmiş fotoğraflara mı benziyor sizce??? Sizin bahsettiğiniz konser fotoğrafları nasıl merak ediyorum acaba. Adam o kadar uğraşmış yazmış. Bir teşekkür edin bari ayıptır.
Bu arada elinize sağlık Yalçın bey çok değerli bilgiler, yazılarınız sayesinde çok şey öğreniyoruz ;)
Yorum için teşekkürler ama yapıcı olsa daha yararlı olurdu.
Kötü olanın nesi kötüdür, ne yapılsa daha iyi olurdu gibi.
Şimdi farkettim ki Giottos MT 9361 incelemesinde de eleştiriniz vardı:
http://www.bascek.com/3994/giottos-mt9361-ucayak-incelemesi/#yorum-754
Kusura bakmayın ama yorumlarınızı artık hiç de iyi niyetli olarak görmüyorum.
sanırım arkadaşlar konserde fotograf cekmeyı gercekten kolay bısey sanıyolar :) bence degındıgınız konular gayet gerekli sonuçta çok guzel ekipmanlarla gıdıp kapıda makınenızı emanet dolabına koymakta var :) bende konser fotografları cekıyorum bağlı oldugum bikaç organizasyon sirketı var izin konusunda rahatım neyseki şu anda…tabi geçişimde çok kişinin paçasına yapıştığım oldu tom maisterinden rodisine kadar.size başarılar diliyorum…ışığınız bol olsun
çok güzel bir yazı olmuş, elinize sağlık, konser fotoğrafçılığı çok ilgimi çeken bir alan olmasa da bir sürü bilgi sahibi oldum, sitenizde yapılan incelemelerden ve fotoğraf sanatına katkılarınızdan dolayı teşekkür ediyorum.
Teşekkürler Yalçın bey, yazı diziniz çok güzel devam ediyor. Bu kadar emek veripte yazılan yazılar, çekilen fotoğraflar kötü olsa bile(ki bu izafidir) bu tarz bir üslupla eleştirilmeyi hak etmiyor kesinlikle. Bu tarz densizlik örneklerine malesef sanal ortamlarda sık sık şahit oluyoruz. Kullanılan üslubun kötü olması ile yapılan eleştirinin “olumsuz” ya da “sert” olmasını birbirine karıştırıp, eleştiri yaptığını zanneden art niyetli kişilerin mesajlarının forumu işgal etmesinin, kullanıcılar adına bir yararı olmayacağını düşünüyorum. Bu yüzden bu tarz mesajların, forumun akışına engel olmaması için silinmesini tavsiye ediyorum.
Umarım önünüze çıkan bu tip parazitler, ilerlediğiniz yolda şevkinizi kırmaz da, biz de bilgi ve tecrübelerinizden mahrum kalmayız.
Yok yok, pclabs ekibinden bu tip durumlar için oryantasyon eğitimi aldım :D
Silmek uygulanabilir ama olay abartılıp hakarete geçilmediği sürece pek başvurmak istediğim birşey değil.
Söylenen gerçekler kişiler tarafından kabul edilmeyip kötü niyetli olduğu düşünülebilir tabii ki.
Ama ben sizin yerinizde olsam kötü niyetli olduğunu düşündüğünüz eleştirilerden bile ders çıkarırdım.
Saygılarımla
Serkan Çağan
Serkan bey bu kadar iyi bir bakış açınızın olması eminim çektiğiniz fotoğraflarada yansımıştır. Çok merak ederek web siteniz veya çektiğiniz fotoğraflardaki doğru olan yöntemi yeni başlayan bir hobi fotoğrafçısı olarak görmek isterim.
Özkan gibi ben de merak ettim.
Serkan Çağan diye google’da arattığımda fotoğrafla alakalı bir sonuç dönmedi.
Fotoğraflarınızı görebileceğimiz bir bağlantı verebilirseniz seviniriz.
Buradaki yorumlarınıza baktığımda sadece yorum yapmış olmak için bişiler yazmış olduğunuzu görüyorum. Sonra acaba bilginiz ne kadar var diye merak edip biraz araştırma yaptım ve sitenize ulaştım ki o da ne? Fotoğraf galeriniz boş ya da çalışmıyor! Baktım ki sizin asıl mesleğiniz doktorluk fotoğrafçılık değil. Merak ediyorum birisi sitenizde aynı şekilde bir yorum yapsa siz nasıl bir tepki gösterirdiniz?
Yukarıdaki yazıya gelecek olursak, burada yazılanlar tamamen konser fotoğrafçılığına yeni başlamış ve ne yapacağını çok iyi bilmeyen fotoğrafçı arkadaşlara yardımcı olmak amacıyla hazırlanmış bir yazı. Size 25 senedir elinden fotoğraf makinesini bırakmayan birisi olarak söyleyebileceğim çok şey olsa da, kendi çektiğiniz fotoğrafları görmeden yorum yapmak istemesem de böyle bir şey yapacağım için özür dilerim ancak, yukarıda yayınlanmış bütün fotoğrafların kötü olduğunu düşünüyorsanız lütfen göz doktoru bir arkadaşınıza danışın ve fotoğrafçılığınızı bir daha gözden geçirin.
İyi bir fotoğrafçı fotoğraflarına yapılan yorumları dikkate alır ve bunu kendi bakış açısıyla yorumlayarak kendini geliştirmeye devam eder. Ancak yapmış olduğunuz yorumlar o kadar boş ki havada kalıyor. Neden bu kadar kötü? Ne yapsaydı size göre daha iyi olabilirdi? Bu tip detaylar verilmeden yapılan yorumları kusura bakmayın ama hiç kimse ciddiye almaz.
Yorumları ne derece ciddiye almadığınız çok belli.Açıkçası kale alınmamam!!! bayağı bir şaşırttı beni.
Araştırmacı olmanız beni mutlu etti.
Bu arada,”sitenizde size böyle yorum yapılsa siz nasıl bir tepki gösterirdiniz?” demişsiniz.
Ben hiç bir zaman bu tarz polemiğe gireceğim bir iş yapmam.
Ha eğer kasıtlı,yanlış bir yazı benim adıma veya yaptığım iş’e yazılırsa zaten o bellidir ve cevap bile vermem.
Ha eğer gocunmam gereken bir durum olsaydı aynen burada sizlerin göstermiş olduğu davranışı gösterirdim.
Bu davranışınızda size hak veriyorum.
Yorumlarınızı okuyunca gözümün önünde kel, gözlüklü hayatında hiç bir kızın elini bile tutmamış,45 yaşında hala annesiyle yaşayan beceriksiz bir insan profili canlanıyor, nedir bu agresiflik aşağılama ihtiyacı Serkan kusura bakma bey demiyeceğim, fotograf göreceli bir sanattır, senin beğendiğini ben beğenmem, sen mavi seversin ben kırmızı bu zevk meselesidir, burda karşılıksız bilgi paylaşan insanları çok iyi bir fotoğrafçıda olsan (hiiiç sanmıyorum) bu usluple eleştirmeni onaylamak mümkün diil, kimseyede laf yetiştirmeye çalışma burda yada başka bir platformda senin uslubunu onaylayacak insan bulmakta zorlanırsın.
Eğer ki fotoğrafları çeken kişi profesyonel olup bu işten ekmek parasını kazanıyor olsa çektiği fotoğraflar yine bu işin profesyonelleri, eleştirmenleri tarafından her türlü şekilde eleştirilebilinir, tartışılabilinir. Yanlış biliyorsam düzeltin lütfen Yalçın Aydın bu işi amatörce yapanlardan değil mi? Kalkıpta ben konser fotoğrafçılığının duayeniyim gibi bir iddia yok bildiğim kadarıyla! :D
Buradaki olay bana şunu hatırlattı; adını vermeyelim kritik bir fotoğraf sitesinde diyeyim :P
150 TL’lik compact makinasıyla bebeğinin güzel bir pozunu yakalayıp, sevincini, güzelliğini, sıcaklığı paylaşmak adına siteye koyduğu fotoğrafının altına yazılan “yaratıcılık yok, komposizyon 1, estetik ehhhh, teknik sıfır” tarzı eblek yorumlar gibi durmuş, olmuş! Paylaşımı yapan adam nerede? yorum yapan adamlar nerede! Adam zaten sevincini, bebeğinin güzelliğini sizlerle paylaşmak istemiş. Adamcağız zaten işin tekniğinde filan değil işin, bebeğinin sevgisinde!
Yani şimdi burada da Yalçın Aydın bilgisi dahilinde, elinden geldiği kadar, bizlerle konser fotoğrafçılığı hakkında paylaşımda bulunmuş. Kötü mü yapmış?
Serkan Çağan belki de doğru söylüyordur, dünya da gelmiş geçmiş çekilen en kötü konser fotoğrafları olabilir ama böylesine bir paylaşım da bulunmadan yol yordam göstermeden, bir yorum yazıp (bana göre yazmakta değil başka bir şey de şimdi filtreye takılmasın yorumum uğraşamam!) kaçıp gitmekte neyin nesi!
Yani daha iyisini bildiğini söylüyorsan “Yalçın’cığım o iş öyle yapılmaz böyle yapılır” diyip verirsin kendi yazdığın yazının linkini bizlerde okuruz ve teşekkürler ederiz!
Kendimi iyi bilirim bir kere bile olsun değil DSLR compact makina bile götürmem böyle ortamlara! Yeri geliyor cep telefonu bile fazla geliyor bana. :D Hiç bir zamanda böylesine bir ortadam fotoğraf çekmeyeceğimi bilmeme rağmen hızlıca yazılanları okudum, mutlu mesut oldum.
Yazıyı okumak 5 dk. , saçma sapan yorum yazanlara laf yetiştirmek, cevap vermek 10 dk!
O yüzden artık cevap yetiştirmiyorum ben.
Ben daha iyisini çekerim diyenler durmasınlar bu alana girsinler.
Caz fotoğrafı çeken sayısı zaten az, o yüzden benimkiler bile dergilerde, afişlerde, posterlerde, gazetelerde yayınlanabiliyorsa siz bu işten ekmek yiyebilirsiniz ;)
Evet ben ekmek yemedim bu işten, yemeye de pek niyetim yok.
Caz konseri fotoğraflamaya gönüllü olarak devam edeceğim.
Gelir için başka alanlara yöneliyorum.
Yorumunuza katılıyorum. Bu tip yorumlar yapıldığında düşünmeden edemiyorum bu yorumları yapan kişiler aynı konserde aynı malzemelerle nasıl fotoğraflar çekerdi diye düşünmeden edemiyorum. Hani profesyonel bile olsanız bu ilşlerden para da kazansanız inanın gene de çektiğiniz fotoğrafları beğenmeyen kişiler olacaktır. İsterseniz en iyi konser fotoğrafçısı olun bu gene de değişmeyecektir.
Fotograflar iyi ya da kötü, bunu tartışmam fakat burada kişilerin bilgilerini bu işin meraklılıarına, yeni başlayacak olanlara anlatmaları ve zaman harcayıp bu yazıyı yazmaları bile çok önemli bir özveridir. Bu tarz rehber yazılara birazda bu açıdan bakılsa iyi olur diye düşünüyorum.
Yazı için ise teşekkür ederim.
İmzalanan sözleşmelerin dengesizliği üzerine İngilizce bir yazı:
http://www.boudist.com/archive/2009/11/22/them-crooked-photo-contracts.php
Kompakt makinelerle fotoğraf çekim izni, kimi grupların bunu özellikle özendirdikleri üzerine İngilizce bir yazı:
http://news.cnet.com/8301-13772_3-10392935-52.html
Güzel bir yazı olmuş. Fotoğraçılıkla ilgilenen fakat bu alanda fazla bilgisi olmayan birisi olarak şahsen ben beğendim. Kaba-saba tenkitler yerine makalede değinilmeyen yerler varsa oralara dikkat çekin arkadaşlar ve varsa sizin tecrübeleriniz yazın da istifade edelim. Eğer niyetiniz üzüm yemek ise… Selamlar.