Görüntü itibarıyla diğer örümceklere benzeseler de, önemli bir özellikleri ile sıçrayan örümcekler diğer örümceklerden ayrılırlar. Diğer tüm örümceklere ağ kullanarak avlarını yakalarken, sıçrayan örümcekler isimlerinden de tahmin edebileceğiniz gibi avlarını sıçrayarak yakalarlar. Bu yazımızda şahane fotoğraflar eşliğinde elimden geldiğince sıçrayan örümcekleri tanıtacağım ki ansiklopedik bilgi tadında bir yazı oldu :)
@Taner Yıldırım
Bu yazı, Karda, yağmurda, canınız sıkıldığında: LEGO! ve Az ‘Çoktur’ yazıları gibi seçki şeklinde olacaktı ama kendimden birşey katmadan sadece başkalarının fotoğraflarını kullanıp alın yazı demek pek içime sinmediğinden araştırma yaparak, metinleri hazırladım. Ben de merak ettiğim bu canlılar hakkında bol bilgi edinmiş oldum :)
Doyurucu bilgi veren Türkçe kaynak bulamadım o yüzden İngilizce Wikipedia‘dan kendim çeviri yaptım. Teknik bilgilerdeki hataların asgari düzeyde olmasını umuyorum. Hatalı olduğunu düşündüğünüz bilgi olursa çekinmeden uyarın ;)
Fotoğrafa tıkladığınızda fotoğraf sahibinin flickr sayfasına ulaşacaksınız ;)
Sıçrayan örümcek ailesi (Salticidae), 500′den fazla tanımlanmış cinse, 5000 kadar da tanımlanmış türe sahip olarak en büyük örümcek ailesini oluşturur (tüm örümcek türlerinin %13′ü). ipek ağlarını avlanmak yerine güvenlik halatı olarak kullanan sıçrayan örümcekler oldukça yetenekli sıçrayıcılardır. İyi görüşleri sayesinde de hem avlanmada, hem de yön bulmada zorluk çekmezler. Solunumda hem kitap akciğeri, hem de trake sistemini kullanırlar ve iki sistem de gelişmiştir.
Menemerus bivittatus, ©Martin Stevens
Yukarıdaki karede kullanılan ekipmanlar Canon EOS 350D ve uzatma tüpüne ters takılmış 58mm Helios-44-2 MF lens. Fotoğrafa tıklarsanız, örümceğin arkadan nasıl göründüğünü de öğrenebilirsiniz ;) Martin Stevens’ın çektiği diğer sıçrayan örümcek karelerini de burada izleyebilirsiniz.
Sıçrayan örümcekler birçok farklı yaşam alanına sahiptir. Tropik ormanlar en çok türe ev sahipliği yapar ama ılıman ormanlar, makilik alanlar, çöller, gelgit alanları ve hatta dağlarda bile görülebilirler. Sıçrayan örümcek türü olan Euophrys omnisuperstesye Everest Dağı’nın 6700m yüksekliklerine kadar rastlanmıştır.
skákavka - modelka, ©Kvejlend
Aktif avcı olan sıçrayan örümcekler, diğer örümcekler gibi ağ yapıp beklemek yerine gündüzleri avlanırlar. Sahip oldukları gelişkin iç hidrolik sistemleri vücud sıvısını (kan) uzuvlarına yönelterek bunların uzamalarını sağlar. Bu sayede sıçrayan örümcekler, çekirgeler gibi büyük kaslı uzuvlara sahip olmadan da kendi boyutlarının pek çok katı (10 ila 40 katı) yükseğe sıçrayabilmektedir.
©Ahmad Marzuky
Malum hoplayıp zıplıyorlar, peki düşerseler ne oluyor :) Endişelenmeyin düşmüyorlar çünkü emniyet halatları mevcut ;) Hareket öncesi bulundukları yere ipek emniyet ipi bağlıyorlar ve bir terslik olursa bu ipi kullanarak konumlarına geri tırmanıyorlar :) Avlarını yakaladıklarında ise öndeki iki zehirli iğneyi kullarak avlarını öldürüyorlar.
O. parcedentatus with 'Z. metallescens', ©Brodie Foster
Salticus Scenicus with prey, ©Jim Nicholson
Çoğunluğu etçil olsa da Bagheera kiplingi gibi otçul cinsleri de mevcutmuş (bir fotoğrafı burada mevcut).
©Andrei Nikulinsky
Diğer örümceklerin aksine cama da tırmanabilen bu güzide canlılar, özel ayak yapıları sayesinde bunu başarırlar. Her ayağın ucunda yüzlerce küçük kıl bulunur. O kıllar da gene yüzlerce daha küçük kıla sahiptir ki bunların ucunda bir ‘son ayak’ bulunmaktadır. İşte bu binlerce küçük ayak sayesinde yüzeyde bulunan en ufak kusuru bile kullanan sıçrayan örümcek, diğer örümcekler için imkansız olan zeminlerde bile yürüyebilir.
This is How We Hang II, ©David Panevin
©David Panevin
Arasia, ©Brode Foster
Erkek Phidippus Audax, ©Jeff Burcher
Sıçrayan örümcekler çok meraklı canlılardır :) Yaklaşmanız durumunda çoğu örümcek kaçmayı tercih ederken sıçrayan örümcek size döner ve incelemeye başlar. Daha fazla yaklaşırsanız da ön iki ayaklarını kaldırarak savunmaya geçer. İnatçı kişiliğe sahipseniz elinize atlayabilir bile :)
©Coder
Gözlerinin hepsi faal mi diye merak ettim ama bu konuda wikipedia bilgi vermemiş. Ben de araştırmaya devam ettim ve bu siteyi buldum. Görseller için oraya bakın. İngilizce bilmiyorsanız üzülmeyin, Tükçe özetini gelecek iki paragrafta bulacaksınız ;)
Red Jumper, ©Nick Richter
Eklembacaklılar içinde en keskin görüşe sahip canlı olan sıçrayan örümcekler dörderli iki gruptan oluşan toplam 8 göze sahiptirler. Görüş sistemleri çok gelişmiştir ve ana görme yeteneği öndeki iki büyük gözde toplanmıştır. Bu gözler yüksek çözünürlüğe sahip olsalarda 2-5 derece arası bir görüş açısı sunarlar yani tele lens gibidirler. Diğer 6 göz, daha düşük çözünürlüklü olup toplam görüş açısının artmasını sağlar. Bundan çıkardığımız sonuç, 8 gözün de hep birlikte çalıştığı olmakta ;)
Opisthoncus Mordax (Biting Jumping Spider), ©Brodie Foster
Fotoğraflarda gördüğümüz ve göz dediğimiz bu dairesel yapılar yani lensler, örümcek farklı doğrultulara baksa da oynamaz. Göz hareketi ile oynayan gözün içindeki retinadır. Retina gözün içindeki en koyu bölüm olduğu için göz hareketi ile göz rengi sürekli değişiyormuş gibi hissedersiniz. Göz en koyu durumdaysa bilin ki örümcek size bakmaktadır :)
Gözdeki siyah bölümler retina. Lyssomanes Viridis, ©xbn83
Hop, retina kayboldu :) Lyssomanes Viridis, ©xbn83
Erkek sıçrayan örümcekler genelde tüysü ya da rengarenk kıllara, saçaksı ön ayaklara ve farklı modifikasyonlara sahip olabilirler. Bir canlı geleneği olarak yaklaşmayı erkek tarafı yapar ve dişiyi cezbetmek için ön ayaklarını kaldırıp danseder. Bu esnada ses de çıkarır ki aşağıdaki videoyu mutlaka sesini açarak izleyin! Dişi kabul ederse birşey yapmaz ve çömelir vaziyette bekler. Erkek, dişinin üstüne çıkarak dokungaçları ile döllemeyi gereçekleştirir.
Canım çekti, ben de çekmek istiyorum diyenler ise bizi takip etmeye devam etsinler zira Makroda sınırların ötesine geçmek! isimli yazımızla açılışını yaptığımız makro yazılarımıza hız kesmeden devam edeceğiz ;)
Sıçrayan örümceklere doyamadım diyenlere Jumping Spider isimli flickr grubunu öneririm. Şimdiden iyi seyirler :)
Bu tarz ansikolopedik bilgi tadında yazıların devamı gelsin derseniz mesajlarda belirtin ;)
Gaşı, gözü ossun. Erkek ossun, döşu gıllı ossun. Sıpaydi gibi zıplasın, dokungaçlarıyla dö… Ehm,Öhm!
Elemanlar çılgınmış :) NatGeo’da denk geldiğinde izliyordum demek her yerde varmış bunlardan. Birde konuşabilsek şunlarla hayat daha eğlenceli olacak vallahi.
Belgesel tadındaki bu yazınıza belgesel delisi bir takipçi olarak hasta kaldım. Umarım devamı gelir.
canım gerçekten çekti ama yok ki bi dslrmiz.Olsun olmasın yazılarınız gerçekten çok güzel. bu arada bende makroda sınırların ötesine geçmek istiyorum(nasıl olacak sa:))
ayrıca yalçın bey sizden dslr pazarına dair yeni bir fiyat araştırması yapmanızı rica etsem çok mu şey istemiş olurum:))
Canon dışında hiçbir marka 1:1′in ötesinde makro lens sunmuyor yani sınırınız 1x büyütme. Buradaki karelerde ise 5x’ler zorlanmakta ve hatta burada olmasa da 10x ler elde edilebilmekte.
Şuan caz festivali fotoğraflamak için Eskişehir’deyim. Haftaya örneklerle 1x sınırının nasıl geçildiğini göstereceğim zaten ;)
İlginç bir konu. Bende merak ederek okudum ama örümceklerden tiksindiğim için bir örümceğin fotoğrafını çekmeyi düşünmem açıkçası :D
Yazı da kendi boylarının 10-40 katı kadar yüksekliğe sıçrayabildikleri söyleniyor ben çekmeye kalksam bile bana 5000mm makro lens lazım :D kesinlikle yaklaşamam bu örümceklere :D :D bu yazıyı okuduktan sonra yaşama alanlarının bir hayli geniş olduğunu duymak beni tedirgin ediyor açıkçası :D araknafobia mı var bende nedir :D
Ben bunu evde çekmiştim yani pencereyi açık bırakırsan evde seninle takılan bir sıçrayan örümcek sahibi olabilrisin :P
Bunlar tamamen zararsız ve en fazla çekim yaparken lensine atlıyorlar ;)
“Bu tarz ansikolopedik bilgi tadında yazıların devamı gelsin derseniz mesajlarda belirtin ;)”
Pek mesaj yazmasam da günlük takip ediyorum. Görüyorum ki yanlış yapıyor muşum : )
Hoş anlatım dili, blog tadı ve ciddi bilgiler bir fotoğrafçı tarafından derlenince böyle birşey çıkıyor demek ortaya.
Kesinlikle devamı gelmeli, ailecek tek başıma zevk ile takip ediyorum : )
“Şuan caz festivali fotoğraflamak için Eskişehir’deyim.”
Anadolu üniversitesi öğrencisiyim. Yalçın Aydın hoşgeldin şehrimize : )
eğer fırsatın olur da tanışabilirsek çok sevinirim.
Sagarra ( Harun Eginligil)
Uzun bir aradan sonra bilgisayarımdan internete girebildim ve toplu olarak yorum okuması yapıyorum; neyseki sen geç olmadan buldun beni :)
Festival iyi geçti, çok güzel kareler çıktı. Seneye festival süresince bu festivalin fotoğraflarından oluşan bir sergi planımız var bakalım. Benim de ilk sergim olabilir daha öncesinde bir sergi olayına girmezsek.
Akşama Kütahya’ya geçeceğiz, yarın da İzmir’e. 4 gün çok çabuk geçiverdi :)
Azimle aradım buldum :) İnternete kavuşmak çölde vaha bulma sevinciyle eş değer olsa gerek :)
Sanırım siyah beyaz bir sergi olacak, ben en çok sahne arkası fotoğrafları merak ediyorum.
Konserler çok hoştu, keşke ODTÜ Orkestrasına olan ilgi tüm gruplara olsaydı.
Sahneden sonra gezi fotoğrafçılığı ile devam ediliyor anlaşılan :)
devamı gelsin, iyi gidiyor :)
süper makale :) benim Fotoğrafım ilk yerde onun için çok teşekkür ediyorum ;). bu tip bilgi içeren makaleler herzaman faydalıdır! mutlaka beklerim…
Her zaman ;)
İleride bir de arı ve karınca yazısı yaparız belki :)
arı iyi olur :D bir ton arı ve zambur fotoğrafım var … hepsini veririm
Iyyy o heyvanlarin hepsi baka bakiyor gibi…
“bana” olacakti
Mükemmel bir sanat eseri olan bu küçük canlıları sanatsal çekimlerle sunmanız hoş olmuş. Makro örneklemerinize devam etmeniz iyi olur. Elinize sağlık.
O kadar güzel ki fotoğraflar, örümceklerin gözlerinde değil çekeni, kendimi bile gördüm sanki. :)
Gözleriyle ilgili bir şeyler yazacaktım ama siz noktayı koymuşsunuz :)
bir keresinde şifonyer aynası üzerinde nasıl avlandığını izlemiştim. sinek tam havalanırken üzerine atlamıştı. çok felaket bir reflex var hayvanda.
evdeki çiçekler sineklenince ilaç sıkmak yerine bunlardan bir tane bırakıyorum saksıdaki sineğin kökünü kurutuyorlar. ayrıca ağ bırakmadıkları için ortalığı da kirletmiyorlar :D
harika yazı için teşekkürler. arkadaşım evinde besliyordu bu sevimli hayvandan :)
Gerçekten de yazı ve fotolar enfes olmuş :)
Altında “Coder” yazan fotoya bittim :) “Osman abiiiğğğğ, nassınnnnn!!!” modunda, özellikle poz vermiş gibi :)
Hocam aynı düşünceyi bende de uyandırdı o kolların açan sevgi örümceği :D
Örümcekler içinde en sevdiğim kesim sıçrayan örümcekler. Fotoğraflar çok güzel, özellikle Arasia’nın kaşlarına bayıldım. Dul olanlarındansa uzak durun, başınız yanmasın aman dikkat.
Bir de neden film en heyecanlı yerinde kesilmiş ?
Sansüre takılmıştır :)
Hehe.
Güzel yazı olmuş. Elinize sağlık.
Maşallah, BasÇek çok üretken bir site oldu. Bu sefer de National Geographic’ten çıkmışçasına güzel bir yazı ve belki daha güzel fotoğraflar… Daha önce de BasÇek’teki karınca ve böcek makrolarına hayran kalmıştım. Her gün gördüğümüz ve bazen elimize aldığımız bu canlıların aslında yakın planda ne kadar farklı olduğunu görmek garip oluyor. Bu kadar gözleri olduğunu bilmiyordum dersem, sanırım beni cehaletle suçlamazsınız :)
Bugune kadar bircok belgeselde erkeklerin kur yapma showlarina sahit oldum ama boylesini ilk defa goruyorum.. Ispanyol danscilara tas cikaracak , unlu motorsiklet eksoz ureticilerini agci acik birakacak ,kafkas dans ekiplerine el kol hareketleri icin ders verebilecek bir yetenege sahip bu orumcek .. Bu tur bir orumcegin sicrayarak sinek yakalamasina ilk sahit oldugumda alip evde beslemek istemistim ama olmadi..
Makine hayalleri kurmaya devam ediyoruz alir almaz insallah makro cekimlerede baslariz..
Boyle belgesel turu konulari okumak cok zevk veriyor insana .. Fotograflar ayri bir guzellik katiyor arayada bir kac cekim ipuclari falan serpistirilirse okumaya doyulmaz..
Yazi ve bu muhtesem orumcek turu hakkindaki bilgiler icin tesekkurler.
Bu örümcekleri bende önceden araştırmıştım. Ati Eyefinity desteğiyle gelen ender hayvanlardan :D
İlgilenmediğim bir alandı ama bu yazı çok güzel ve ilgi çekici olmuş, örümcek safarisine çıkma kısmı tamam ama fotoğraf becerisinde sınıfta kalırım sanırım. Bu arada Gözdeki siyah bölümler retina. Lyssomanes Viridis, ©xbn83 deki örümcek şaşı sanırım :)
Konuların bu şekilde devamını beklemekteyim
jumping spiderların görme yetenekleri hakkında daha fazlası için aşağıdaki linkler yararlı olabilir. siteye ücretsiz üyelik ile erişim sağlanabiliyor.
http://www.jstor.org/pss/3705341
http://www.jstor.org/pss/3705373
“jumping spiderların”??
Zıplayan örümcekler olacaktı herhalde, wouldn’t it?
Google’da ikisi için de sonuç dönüyor ama en sıçrayanı tercih ettim.
Mesela örümcek türlerini anlatan bu yazıda ‘sıçrayan’ olarak geçmekte:
http://www.selimgumus.com/orumcekler.htm
Bu tarz çekimlerde 2. fotoğraf makinasına sahip bir kullanıcı daha olmalı. O da sıçrayan örümceğin makro fotosunu çekmeye çalışan kişinin kafasına atlayan örümceği çekmeli. O korku ve dehşet anları dondurulmalı, kayda alınmalı. :D
Hocam ellerinize sağlık, bilgileri derlemeniz çok iyi olmuş, keyifle okudum. Bu tarz çalışmaların devamını bekliyorum. Saygılar….
Kardeş, hakkaten belgesel tadında bir yazı olmuş,
resimler çok güzel.
Teşekkür ederim, sevgiler, saygılar.
meraba ben merakımdan size bi soru sormakk istedim örümcekler nasıl üreme yapıyolar yani söyleyeceğim şu ki yeni yapılmış bibinanın 10. katında birden bire örümcek nerden cıkıyor bu nasıl ürüyor aynısı bide karıncalar onlarda aynı bu nasıl oluyor
Özel bir olayları yok çoğu eklembacaklı gibi onlar da yumurta ile ürüyorlar. Çiftleşme sonrasında dişi genelde yumurtları (20-1000 arası sayıya sahip oluyor) koruyan bir yuva yapıyor ve örümcekler yumurtadan çıkana kadar bekliyor. Yavrular olgunluğa erişince de kendi başlarının çaresine bakmaya başlıyorlar.
Ben de düşünürüm hep nereden gelirler diye. Evde kalorifer böceği sorunu olanlar bilirler, her yeri kapatırsınız, her tarafa ilaç koyarsınız ama bunlar gen bir yolunu bulur, eve girerler. Örümcekler de benzer şekilde buldukları yerden girmiş olmalılar ;)
Karıncalar duvarı oyarak geliyorlar. Onlarınki takdire şayan. Üniversite ilk evim zemin katıydı ve evi resmen örümcek basmıştı. Giriş yollarına pamuk tıkadım bir gün ama ertesi günkü görüntü korkutucuydu. Kapı boydan boya karınca kaplıydı! Karınca sorunu olanlara sabır diliyorum. Tek yapılabilecek ilaçlama bence.
Sanırım bunların hepsi yavrularını yuvada bırakmıyor. 3-4 sene önce bir gezide çektiğim bir örümceğin sırtındakiler beni şaşırtmıştı ve tüm acemiliğime rağmen (ki hala acemiyim) makro çekim yaptım. Eğer bu kötü fotoğraftakiler gerçekse, sırtındakiler yavruları olmalı.
http://img16.imageshack.us/img16/6690/img1392y.jpg
Bunun tabi ki sıçrayan örümceğimizle ilgisi yok, zaten oldukça büyüktü kendileri :) Farklı yavrulama sistemine örnek olması için koydum.
Güzel bir makale olmuş. Tesadüf ki geçen günlerde evimin balkonunda karşılaştığım bir tanesini de burada paylaşmak isterim. Elinize, emeğinize sağlık…
http://www.flickr.com/photos/kbaykan/4929762258/
Ben de örümceklere bayılırımm :)) Yazı harika olmuş üstelik böyle güzel fotoğraflarla desteklenmiş olması da büyük bir artı