Bu yazımızla aşağıdaki soruların cevaplarını öğrenmiş olacaksınız.
- Renk sıcaklığı ve Kelvin nedir?
- Beyaz dengesi nedir?
- Beyaz dengesi çeşitleri nelerdir?
- Fotoğraf makinemin beyaz dengesini nasıl ayarlarım?
- Kendi beyaz dengemi nasıl ayarlarım?
Çektiğiniz fotoğrafın renklerinin olması gerektiğinden farklı tonlarda çıktığı oluyor mu? Beyazlar sarı ya da mavi tonlara kayıyor mu? Eğer bu tarz sorunlar yaşıyorsanız makineniz, otomatik beyaz dengesi çalışırken zorlanıyor olabilir. Belki de dün akşam evde yaptığınız çekimlerde farkında olmadan beyaz dengesini değiştirdiniz ve makine hala aynı ayarlala fotoğraf çekmeye çalışıyor :) 
Beyaz bir nesneye renkli ışık tuttuğunuzda, nesne o ışığın renk tonlarında görünür. Farklı ışık kaynakları farklı renk sıcaklıklığına sahiptir ve bu da sahnenin renkleri üzerinden doğrudan etkiye sahiptir. Güneş ışığı, gölgeden, gölge de evimizdeki lambalardan farklı renk sıcaklığına sahiptir. Beynimiz ortamdaki ışık kaynağına göre irisimizi kullanarak pozlamayı yaptığı gibi, normal bir şekilde görebilmemiz için ışığın rengini de yorumlar. Dijital fotoğraf makinesinin beyaz dengesi özelliği de ışık sıcaklığındaki bu farkları ayırt edecek şekilde tasarlanmış ve filmli dönemde kullanılan film ve filtrelerin yerine geçmiştir. Bu yazımızda renk sıcaklığının ne olduğunu ve beyaz dengesini değiştirmenin fotoğraflarımızı nasıl değiştirdiğini öğreneceğiz.
Renk Sıcaklığı ve Kelvin
Kelvin, teoritik olarak termal enerjinin olmadığının kabul edildiği mutlak sıfır (-273.15°C ) noktasını referans alan, sıcaklık ölçmek için kullanılan termodinamik sıcaklık skalasıdır. Kelvin isimlendirmesi, ‘mutlak termodinamik skalası’na duyulan ihtiyaç üzerine yazan İngiliz fizikçi ve mühendis William Thomson, Baron Kelvin-I’den (1824–1907) gelmektedir.
Aynı aralığa sahip olduklarından Kelvim ve Santigrat sık sık beraber kullanılırlar. Sıfır Kelvin, -273.15 Santigrat dereceye eşittir ve hesaplamak için şu formül kullanılır: [K] = [°C] + 273.15
Lisede fizik hocalarımızın ısrarlı hatırlatmalarını tekrarlayalım: Kelvin ısı değil, sıcaklık birimidir :)
Kelvin, sıcaklık ölçü birimidir.
Renk sıcaklığı Kelvin (K) cinsinden ölçülür. Işık tayfında beyaz renk 5500 Kelvindir. Yüksek renk sıcaklıkları mavidir ve daha soğuk görünürler. Sarı, turuncu ve kırmızı gibi daha düşük renk sıcaklıkları ise daha sıcak bir görünüme sahiptirlerdir. Normalde kırmızı rengi daha sıcak olarak algılarız ama renk sıcaklığı cinsinden kırmızılar, mavilere göre daha düşük değerlere sahiptirler.
Her rengi soğuk, nötr ve sıcak olarak tanımlayabilmek mümkündür. Aşağıdaki tabloda çeşitlikli ışık kaynakları için renk sıcaklık değerlerini görebilirsiniz*. Bir fotoğrafta aynı anda hem güneş alan, hem de gölgede kalan bölümler olabilir. Bu gibi durumlarda fotoğraflar için tek bir renk sıcaklıklığından bahsetmeyiz.
Işık kaynaklarının Kelvin cinsinden renk sıcaklıkları.
*Işık kaynaklarının renk sıcaklık değerleri kaynaktan kaynağa değişiklik göstermekte. Burada kullandığım değerler cambridgeincolour.com sitesindeki değerlerdir. Mesela gölge için farklı kaynaklarda şu değerler görülebilmekte: 8000K, 7100-8000K, 9000K, 6500-7000K (Lighting photo Workshop, Chris Bucher), 8000K (Stoppee’s Guide to Photography&Light, Brain&Janet Stoppee) vb.
Fotoğrafta farklı tonlar yer alabilir.
Beyaz Dengesi
Fotoğraf makinesinin beyaz dengesi özelliği, fotoğrafı çekilen sahnenin renklerini fotoğrafçının istediği şekilde kaydetmek için vardır. Buradaki mantık renkleri bizim gördüğümüz gibi bırakmak olabileceği gibi, ortamdaki ışık kaynaklarından kaynaklanan renk sapmalarını düzeltip, beyazların ‘beyaz’ görünmesi şeklinde de olabilir. Yani beyaz dengesi ayarı tamamen fotoğrafçının tercihine kalmıştır. İstediğimiz etkiyi verecek beyaz dengesi ayarını fotoğrafın çekim anında yapmak, bilgisayar başında uzun zamanlar harcamamak için önemlidir.
İnsanın görme sistemi ortam ışığına uyum sağlayarak farklı ışıklı ortamlarda da rahat görmemizi sağlar. Fotoğraf makinesi ise dijital olsun, analog olsun kendi sınırları içinde renkleri yorumlar. Filmli makinede özel film ve/veya renkli filtreler ile yapılan bu işlem dijital fotoğraf makineleri ile çok daha kolaylaşmıştır. DSLR, kompakt fotoğraf makinesi ve hatta kimi cep telefonlarında otomatik beyaz dengesi özelliğinin yanı sıra ön tanımlı beyaz dengesi ayarları da kullanılabilmektedir. Mesela halojen lamba kullanırken doğrudan lamba simgesinin olduğu ‘Tungsten’ beyaz dengesi kullanılabilir. Bazen de belli bir etki elde etmek istediğimizde farklı beyaz dengesi seçeneklerini kullanabiliriz.
İpucu: Eğer portre çekerken daha sıcak ten tonları elde etmek isterseniz, AWB yerine Gölge/’Shade’ seçeneğini seçebilirsiniz.
Beyaz dengesi simgeleri ve anlamları
Yukarıdaki tabloda fotoğraf makinenizdeki beyaz dengesi simgelerini ve onlara karşılık gelen ışık kaynakları ve renk sıcaklığı değerlerini görüyorsunuz. AWB ve ön tanımlı beyaz dengesi seçenekleri hemen hemen tüm fotoğraf makinelerinde mevcuttur. Günümüzde çoğu makinede kullanıcı tanımlı beyaz dengesi seçeneği de mevcutken manuel Kelvin değerinin girilebildiği seçeneği her makine sunmaz.
Peki beyaz dengesinin renk sıcaklığı üzerindeki etkisi nasıldır? Güneş ışığı ve insan üretimi ışık kaynakları farklı renk sıcaklıklarına sahiptir ve fotoğraf makinesince farklı şekillerde algılanırlar. Beyaz dengesi sistemi ortamdaki renk tonlarını nötrleştirmeye çalışır. Eğer renk sıcaklığı çok yükselirse fotoğraftaki renkler mavi tonlara kaymaya başlar. Fotoğraf makinesi maviye kayan renk tonlarını nötr hale getirebilmek için renklere turuncu katar. Benzer şekilde eğer ortamı aydınlatan ışık kaynağı akkor lamba ise renk tonları turuncuya kayar. Beyaz dengesi sistemi bu durumda da nötr renk tonları elde edebilmek için sahneye mavi renk tonları katar. Florasan lambalar ise yeşil renk tonlarına kaymaya neden olurlar ve bunun önüne geçmek için sistemce renk tonlarına ‘magenta’ rengi katılır.
Beyaz dengesinin fotoğraf üzerindeki etkisi.
Soru: Neden AWB kullanmıyoruz?
Cevap: AWB yani otomatik beyaz dengesi çoğu durumda doğru beyaz dengesini seçer. Eğer hangi beyaz dengesini seçmeniz gerektiği konusunda emin değilseniz kararı makineye bırakabilirsiniz. Fotoğraf makinesi bu modda iken, tüm sahnenin renk tonlarını analiz ederek ortam ışığının sıcaklık değerini bulmaya çalışır. Eğer sahnede baskın bir renk varsa ya da makinenin nötr ton olarak alabileceği bir ton yoksa o zaman AWB yanılabilir ve fotoğrafta belli bir renge doğru kayma görülebilir. Kimi durumlarda ise fotoğrafçı olarak farklı bir renk sıcaklığı kullanmak isteyebilirsiniz (sıcak ten tonları için ‘gölge’ kullanmak gibi).
Fotoğraf makinesinin AWB sistemi sahnedeki baskın mavi gökyüzü nedeniyle yanılmış ve fotoğraf mavinin tonları olarak çıkmış. Eğer ham olarak çekim yapmışsak, çekim sonrasında yazılım yoluyla sahneye turuncu ekleyerek bu renk kaymasını giderebiliriz.
Kendi beyaz dengenizi ayarlayın
Mevcut beyaz dengesi ayarları tam olarak işinizi görmediğinde, ya da mevcut ortam ışığının renk sıcaklığını belirlemek için kendi beyaz dengenizi ayarlayabilirsiniz. Gözünüzü korkutmasın çünkü oldukça basit bir yöntem. Bu işlem için ihtiyacınız olan bir adet beyaz ya da %18 gri kart yani makineye nötr renk tonuna sahip olduğunu bildiğimiz hedefi, işte bu benim nötr renk tonum diyeceğiz.
Soru: Beyaz mı yoksa %18 gri kart mı kullanmalıyım?
Cevap: Doğru pozlama yapıldığı sürece ikisini de kullanabilirsiniz. Beyaz hedef kullanmanın riski eksik pozlama yapılma ihtimali çünkü doğru pozlanmayan hedef ile elde edilecek renk sıcaklığı değeri yanlış olabilmekte. Bu konuda mesela Canon, %18 gri kart kullanarak daha doğru beyaz dengesi ayarlayabileceğinizi kullanım kitapçığında belirtmekte.
Hazır reçete:
Burada genel kullanımı anlatacağız. Makine modeline göre bu ayarların yerleri değişik olabilir, bunun için kullanım kitapçığına bakınız. Baktınız ama nasıl olduğunu anlayamadıysanız, yorum kısmına yazın cevaplamaya çalışalım. Bu hazır reçetede beyaz kart ve %18 gri kart kullanacağız. Ben ebay’den Güney Koreli bir satıcı olan bbosasi’den temin etmiştim. Merak edenler için de bir adet A4 kağıdı (Copier Bond, GSM:50, Renk:Beyaz) dahil ettim.
- Referans kartımızı sahneye, 30 derece açıyla ışık kaynağına bakacak şekilde yerleştiriyoruz. Gölgede kalmamasına ve ışık kaynağına dönük olmasına dikkat ediyoruz. Eğer ortamda doğrudan bir ışık kaynağı yoksa fotoğraf makinemize hafif açılı olarak bakması da yeterli olacaktır. Bir diğer dikkat etmeniz gereken nokta, referans kartımızın fotoğraf makinemizin ‘spot ‘ ölçüm alanında (orta AF noktasının etrafını çevreleyen daire) bulunması.
- Doğru ölçüm için az ya da çok pozlama yapılmamış olması gerekiyor o yüzden doğru pozlama yapıyoruz ki %18 gri kart burada ek olarak işe yarıyor;) (bkz. Doğru Pozlama yazımız).
- Makine/lens ikilisini referans kartımıza odaklayabilmek için AF konumundan MF konumuna geçiriyoruz (lens ve/veya makinenizin üzerinde bunun için bir düğme olacak).
Bu 3 madde tüm fotoğraf makineleri için ortak. Referans kartımızın fotoğrafını çekmek ve bundan okuma yaparak beyaz dengesini ayarlamak ise makineden makineye değişiklik gösteriyor. Bundan sonraki adımlar için fotoğraf makinenizin kullanma kılavuzuna bakınız.
Aşağıdaki örneklerde bu adımları izleyerek yaptığım beyaz ayarlarını görebilirsiniz. Odadaki tek ışık kaynağı, sahnenin üst solundan ışık veren 50Watt’lık GE Halojen lamba. Halojen lambanın verdiği ışık 3400K değerinde yani otomatik beyaz dengesinin (AWB) bulduğu sıcaklık ile Tungsten arasında bir değer. Kişisel beyaz dengesi ile elde ettiğimiz ise, halojen lambadan kaynaklanan sarımsı renk kaymasını dengeleyerek, beyazları gerçek ‘beyaz’ olarak fotoğrafımızda yakalayabilmek. %18 gri kart ve arka tarafındaki beyaz kart aynı sıcaklık değerini elde etmemizi sağladı ama poz ölçümünü %18 gri kartı kullanarak yaptığımı belirteyim. Düz A4 kağıt da hiç fena sonuçlar üretmedi (kağıdına göre değişecektir elbette) :)
Canon EOS 5D, ISO100, f/4, 1/2", 70mm
Bazı DSLR modelleri için örnek kullanımlar:
Nikon D3000
Canon EOS 450D
Sony Alpha 500
Ham mı, JPEG mi çekmeliyim?
Kesinlikle ham (‘raw’) çekim yapın! ‘Neden?’ diye soranlar olabilir. Onlar için de özet geçelim :) Ham dosyalar, fotoğraf bilgisini sıkıştırmadan ham veri olarak saklarlar. JPEG ise makinenin o anki ayarlarına göre fotoğrafı belli bir sıkıştırma oranı ile sıkıştırarak oluşturulur yani elimizde piksel piksel renk bilgisinin olduğu bir sonuç dosyası vardır ve sıkıştırma sayesinde boyutlar küçülmüştür. JPEG çekenler genelde bu boyut farkından ve ek işleme ihtiyacı duymadıklarından JPEG tercih ederler. Boyut sorunu konusunda haklılar zira Sony Alpha 900′ün bir JPEG dosyası 6-12MB arasında değişirken ham dosyaları 36MB civarında olmakta. Büyük boyut göz korkutabilir ama ham dosyanın çekim sonrasında izin verdiği değişiklik JPEG’lerin izin verdiklerine göre çok daha fazla.
Konumuza yani renk dengesine dönersek şu şekilde toplayabiliriz. Adobe Photoshop gibi yazılımlarla JPEG dosyaları üzerinde de beyaz dengesi düzeltmeleri yapılabildiği doğru ama ham dosyalarda bu tek tıklama ile çok daha kolay halledilebilmekte. Mesela Adobe Photoshop Lightroom’da istersek sıcaklık değerini elle verebiliyoruz, istersek otomatik olarak hesaplatabiliyoruz, istersek de mevcut ön tanımlı beyaz dengesi seçeneklerinden birini seçebiliyoruz ve zamandan kazanıyoruz (Aşağıdaki ekran görüntüsünde bunu görebilirsiniz). JPEG dosyalarının sıkıştırılmış olduğunu ve sonradan işlenmede daha düşük kalite vereceklerini de unutmayalım.
Elinize sağlık. Beyaz dengesi fotoğraf çekerken en çok sorun yaşadığım konulardan birisi. RAW çekip işlerken zaman kaybı olsun da istemiyorum. Custom WB olayını böylece pekiştirmiş olduk.
A900′un ham dosyalari 40MB mi cidden? Ben 5DMarkII’de 30MB’i asan cok RAW gormedim, genelde 25-28 arasinda geziyor, 21MP ile 24MP arasinda o kadar fark da yok..
jpeg’leri de ACR ile acip beyaz ayarini duzeltiyorum bazen, cok fazla duzenleme yapmayacaksaniz fotografi cok bozmuyor
Vista’daki resim duzenleyicisi de yapiyor gibi hatirliyorum (Vista’yi ilk firsatta kaldirip cope attigim icin tam hatirlamiyorum)
Bazen beyaz ayari herseyi duzeltemiyor, ornegin bircok farkli izik kaynaginin oldugu bir sahnedeki beyez ayarini PS’te duzeltmek icin layer cambazliklari yapmak gerek. bunu kolaylastirmak icin filtreler kullanabilirsiniz, ornegin sahnenin beyaz ayarini makinede yaptiniz, yalniz sacma bir yesil renk hakim hala (green cast), bunu mor filtre ile asabiliyorsunuz cunku mor yesilin tersi, o yuzden yesili notrler.
photoshoptaki filtreler (Photo Filter) da benzer efekti veriyor ama olayi cekerken duzeltmek daha kolay
ISO testi için kullandığım sahneden ISO100′de 35.9, ISO6400′de 36.3MB.
Orada yanlış oldu, 35.9 aklıma 39.5 olarak geldi ve yuvarlayıp 40MB yazdım.
Yazıda 36MB olarak düzeltim. JPEG dosyaları da 12.1MB civarına çıkabiliyor.
Güzel bir yazı olmuş, teşekkürler.
sanırım bu konu biz çaylaklar için kalem’e alınmamış. Anlaşılması benim için zor
Aslına bakarsanız yeni başlayanlar göz önünde tutularak yazıldı. DSLR kullanıcısıysanız beyaz dengesi (AWB/White Balance) ayarlamak için kullanılan menü makinenizde mevcut. Kitapçığınızı kontrol edebilirsiniz. Kompakt kullanıyorsanız ise bu tarz bir ayarınızın olmaması doğal.
Böyle bir site kurduğunuz için binlerce teşekkür ederim.Söylenecek başka söz bulamadım.Her şey muhteşem.
Selamlar
çok teşekkür ederim çok önemli açıklamalar bunlar sağolasın…
Öncelikle güzel yazınız için teşekkürler…
Raw ve Jpeg kullanımını konu ile ilişkilendirmişsiniz, fakat bir nokta tam olarak oturmadı. Beyaz dengesi ayarımız, her iki kayıt formatımıza da yansır mı?
Jpeg için ham halin (Raw) makine üzerindeki ayarlar çerçevesinde işlenmiş hali diyoruz. Bu ayalara beyaz dengesi de dahil midir? Yani beyaz dengesi sadece Jpeg çekimlerimiz üzerine mi yansır?
Ham çektiğinizde kullandığınız yazılıma göre fotoğrafı çekerken makinede ayarladığınız beyaz dengesi etkili olur ya da olmaz. Yazılımlar ham dosyaları okurken kullandığımız beyaz ayarını da okuyup onu uygulayarak bize gösteriyorlar. İstersek zaten kendimiz bunu daha sonra yazılımla değiştirebiliyoruz ;)
Canon makinelerinde Photoshop, Lightroom, Bibble Pro, Digital Photo Professional, Raw Therapee sorunsuz bir şekilde beyaz dengesini okuyabiliyor. Henüz okuyamayan yazılım görmedim desem daha doğru olur :)
Özet: Uygun yazılım kullanıldığında ham çekerken de beyaz ayarı fotoğrafa uygulanır.
Yalçın Bey, önemsediğim nokta makineden yaptığım beyaz dengesi ayarının Raw üzerine de uygulanabilir olması değildi. Merak ettiği şey, çekim sırasında bu ayarı ne kadar önemsememiz gerektiği noktası idi.
Yazdıklarınızdan anladığım kadarı ile, Raw çekimlerde çekimin çıplak hali ile beraber bazı datalar da dosya içerisinde yer alıyor. Görüntülediğimiz program anlık olarak bu dataları fotoğraf üzerine uyguluyor. Jpeg çekimlerde ise dataların fotoğrafa yansıtılması işi çekimin hemen ardından makine işlemcisinde gerçekleşiyor sanırsam. Bu şekilde kaydedilerek sıkıştırma gerçekleştiriliyor olsa gerek.
Bu durumda, Raw çekimlerimizde beyaz dengesi ayarına sonradan da gönül rahatlığı ile müdahele edebileceğimizden pek fazla kafamıza takmamıza gerek yok sanırsam.
Doğru mu yorumladım acaba?
Teşekkürler…
İkinci paragraf doğru evet. Ham tamamen ham bir veri ve nasıl görüneceği kullandığınız programın yorumuna kalıyor.
Üçüncü paragraf biraz tarz meselesi :)
Makineler bu konuda mükemmel değiller ve öyle ya da böyle yanılıyorlar. Ben bir seri (genelde flaşlı oluyor) çekiyorsam o seri için pozlamayı hallettikten sonra ilk kareyi gri kartla çekiyorum ve daha sonra sıcaklık değerini bu karttan okuyup geri kalan fotoğraflarda o değeri kullanıyorum.
Doğru ayarı makinede halletmenin avantajı sonradan yapılacaklar listesinden bir maddenin çıkarılması yani iş yükünün hafifletilmesidir yoksa ham çekimde kafayı takmayup daha sonra manuel olarak değişiklik yapabilirsiniz ;)
Çok teşekkür ederim, sayenizde bende kafamdaki soru işaretleri listesinden bir maddeyi daha çıkarttım. :)
Yalçın bey ev içinde fotoğraf çekerken kullandığımız tasarruflu lambaların kelvin değerlerine göre çekim yaptığımızda fotoğraflar mavileşiyor. Evde kullandığım tasarrufu ampulün sitesine girip bilgilerine baktığımda değeri 2700k PS de bu değere getirdiğimde foto mavi oluyor. Ben mi yanlış yapıyorum yoksa verilen bilgiler mi yanlış. Gri kartla çektiğim fotolarda ise değer neredeyse bu değerin 2 katı çıkıyor 4900k. Bu durumun sebebi acaba nedir?
Bey diye hitap edince başka bir mustekin daha var herhalde diye düşündüm :)
Gri kart ne diyorsa o doğrudur ;)
2500-3500K arası telli amoül ve spot lambaların sıcaklık değeriyken, 4000-5000K arası florasanlarınkidir. Enerji tasarrufu ampuleri de araştırmalarıma göre 4500-6000K arasında değerlere sahip oluyorlar.
Fotoğrafın olması gerekenden daha mavi çıkması, beyaz dengesi için kullanılan ışık sıcaklığının olması gerekenden daha düşük olmasından kaynaklanır.
Şöyle daha kolay anlaşılabilir hale getirilebilir.
Ortam ışığını olması gerekenden 2000K daha aşağı olarak kullanmak demek, makineye, sıcalık çok fazla sen bunu biraz soğut demektir. Fotoğraf makinesi de sıcaklık kaynaklı turuncaya kaymayı giderebilmek için renklere mavi katar ve soğuk tonlarda olan fotoğraf daha da soğuk tonlara sahip olarak mavileşir.
Umarım açık olmuştur. Sistemin işleyişi yukarıda vardır, tekrar alıntı yapıyorum:
“Peki beyaz dengesinin renk sıcaklığı üzerindeki etkisi nasıldır? Güneş ışığı ve insan üretimi ışık kaynakları farklı renk sıcaklıklarına sahiptir ve fotoğraf makinesince farklı şekillerde algılanırlar. Beyaz dengesi sistemi ortamdaki renk tonlarını nötrleştirmeye çalışır. Eğer renk sıcaklığı çok yükselirse fotoğraftaki renkler mavi tonlara kaymaya başlar. Fotoğraf makinesi maviye kayan renk tonlarını nötr hale getirebilmek için renklere turuncu katar. Benzer şekilde eğer ortamı aydınlatan ışık kaynağı akkor lamba ise renk tonları turuncuya kayar. Beyaz dengesi sistemi bu durumda da nötr renk tonları elde edebilmek için sahneye mavi renk tonları katar. Florasan lambalar ise yeşil renk tonlarına kaymaya neden olurlar ve bunun önüne geçmek için sistemce renk tonlarına ‘magenta’ rengi katılır.”
:) başka bir mustekin yok.
teşekkürler
Çok güzel bir yazı olmuş. Teşekkürler. Ben beyaz dengesini, fotoğraflara renk efekti katmak için nasıl kullanabilirim, uzun süredir araştırıyorum.
Aslında dediğiniz gibi mantık belli. Manuel ayarlarken de, AWB’de de makinanın amacı bileşke rengi 5500-6000 K civarlarına getirmek. Yani ortam 3000-4000 K’deyse ve biz makinaya sunset değeri girdiysek makina renk sıcaklığına 2000-2500 K ekliyor ve 5500-6000 K değerine ulaşıyoruz.
Örneğin güneşli bir günde bir deniz manzarası çekiyorum.Ortam 5500K civarında demektir. Kişisel tercih olarak mavilerin daha doygun mavi çıkmasını istiyorum. Makinaya Kelvin değeri olarak 2000 K mi girmem gerekli. Böylece makina renkleri daha mavileştirme yönünde hareket edecektir.
Başka bir örnek. yine güneşli bir gündeyiz. çektiğim karenin sanki kırmızı filtre eklemişim gibi daha kırmızı çıkmasını istiyorum. makinaya 9000-10000 K değeri mi girmemiz gerekli?
Tungsten bir lambanın olduğu bir odadayız. kişisel tercih olarak çektiğim karede beyazların daha yeşilimsi olarak çıkmasını istiyorum.
Bu tip durumlarda ne yapmamız gerekli? Yani sizin anlattığınızın tersinin mantığını anlamak öğrenmek istiyorum. Beyaz dengesinin amacı , çektiğimiz yerin ışık koşulu ne olursa , beyazların gerçek beyaz çıkmasını sağlamak. Benim amacım ise, fotoğraf çektiğimiz ortamın ışık koşulu ne olursa olsun, beyazları benim istediğim renklere yaklaştırmak.
Sony alfalarda manuel olarak K değeri girilebiliyor, bunun dışında makinada hazır gelen modlara hue saturation ve contrast’larına -3 +3 aralığında müdahale edilebiliyor.
Nikon D90′da ve o seriye yakın tüm Nikon DSLR’lerde bunlara ilave olarak kırmızı mavi yeşil sarı köşelerden oluşmuş bir renk skalasında renk de seçilebiliyor. Bilginiz varsa bunları da katarak bize öğretici olmanızı rica ediyorum.
Photoshop’da bunun tersini yani düzeltmenin nasıl yapılacağını anlatmıştım:
http://mesaj.bascek.com/topic/309
Makinede temel mantık, olduğundan daha soğuk renkler istiyorsanız K değerini olduğundan daha düşük kullanmaktır yani güneş altında 5600K yerine 2500K gibi bir değer kullanırsanız fotoğraf mavinin tonlarında çıkacaktır. Daha sıcak tonlar için de olması gerekenden daha yüksek K değerini kullanmalıyız.
İşin içine hue, saturation girince Canon’un picture style dediği sulara giriyoruz. Bunu makinede halletmek yerine ham çekip bilgisayarımızda ince ayar yapmak daha uygun olur diye düşünüyorum. Çok sayıda çekim yapıyorsak bile toplu değişiklik yapma imkanımız olacaktır. JPEG çekmek zorundaysak anca makinede yapılmalı diyebileceğim. Hue ve Saturation konusunda ise Işık ve Renk Nedir? bilgi vermiştik, o yazımızı okursanız neyle neyi değiştirmekte odluğumu anlayabilirsiniz ;) HSV Renk Modelinwe bakınız.
http://www.bascek.com/177/isik-ve-renk-nedir/4/
yalçın bey site başarınız için tebrik ederim gerçekten çok faydası oluyor .kısa bi zaman sonra küçük ürün fotoğrafları çekeceğim ışık kutusu içinde olacak zamanım az olduğu için strobist flaş meselesini halledemedim mecburen tasarruflu ampuller ile çekeceğim. arka planın tamamen beyaz çıkmasını istiyorum doğru pozu bi şekilde hallederim mecburen mediamarkta osram marka 23 wat 6500 k ampullerden alacağım 5600 kelvin yazılı olanına rastlamadım maalesef. ürün sayısı çok mecburen jpeg çekicem sizce daylight modu işe yararmı fonun tamamen beyaz çıkması gerekiyor sizce nasıl bi yöntem izlemem doğru olur
Yeni mesajlarınızı ayrı bir mesaj olarak yazarsanız daha uygun olur.
23W albümlerin ışıkları pek az gelecektir, bu da uzun pozlama kullanmayı gerektirir. İstanbul’daysanız Perpa’da 200Watt’lık enerji tasarruf lamabaları mevcut, ben videolar için onlardan kullanıyorum.
300Watt’lık da mevcutmuş ama biz bulamadık.
JPEG çekecekseniz en temizi başta beyaz ayarını yapmak olacaktır. Makinenizin ne olduğunu bilmiyorum ama bir test çekimi yapıp Photoshop’da açarak beyaz dengesini ayarlar, makineniz izin veriyorsa Kelvin değerini elle girerek çekime devam edebilirsiniz.
Bu arada çok fotoğraf var diye ham çekmemek çok da doğru değil. Hepsini aynı pozlama ile çekecekseniz, hızlı istiyorsanız M modunda çekmeniz en doğrusu olacaktır zaten, ilk karede gerekli düzenlemelerinizi (renk, pozlama, beyaz dengesi vb.) yapar, diğer tüm fotoğraflarda da o ayarı uygulatabilirsiniz. Bu tarz toplu ayar kopyalamaya Canon Digital Photo Professional da, Adobe Lightroom da izin veriyor. Nikon’un Capture NX’i de muhtemelen izin veriyordur.
yalçın bey hızlı yanıtınız için çok teşekkür ederim şu an yazınızın altındaki cevapla kısmına basarak yazıyorum inşallah yine yanlış yerden yazmıyorumdur makinem canon 550d bilgsayarımda dpp mevcut photoshopda var onu orta derecede kullanabiliyorum. sorunum: bu işte yeniyim işim serbest matbaacılık bikaç kez fotoğraf gerekli oldu kompakt canon a 590 is ile idare eder fotolar çektim teori bilgileri oluşmaya başladı fakat pratikte çok tecrübe gerekiyor ebaydan yongnuo 465 ttl ve 460 ıı ve rf 602 3 alıcılı almayı düşünüyorum ama o zamana kadar ampullerle idare etmem gerekecek bu 23 wat 120 wata denk geliyor bu dpp deki toplu işlem olması çok iyi deneyeceğim makinamda kelvin ayarı yok raw çekimler yaptım tungsten ve cool daylight ampullerde oda ışığında dpp de kelvin derecelerinde yakın sonuçlar aldım tungsten ışığım çok düşüktü 2500 k oldu cool daylight ise sanırım 4500 kelvin civarı uydu. tekrardan çok teşekkür ederim saygılarımla:)
Şuan ‘redfive’ın mesajının içinde yazışıyoruz, ona da sürekli mail gidiyor büyülk ihtimalle.
Sorunu çözdünüz sanırım, takılırsanız gene sorarsınız.
Cevapladan değil de aşağıdaki Mesaj Gönder”i kullanarak yeni bir mesaj açmış olursunuz.
yalçın bey az önce tel ile karaköyde kaya elektrik koll.şti aradım ellerinde 300 wat tasarruflu ampul olduğunu söyledi 60 wat a denk geliyormuş fiyatını yazmak doğru olurmu bilmem zaten karta sanayi fotoğraf prejeksiyon sahne disco vs yazıyor
teli: 0212 245 49 34 249 49 29 tel e bir hanım çıkıyor sizi yanıtlayacaktır
evet ben de okuyorum mesajları ama olsun :))
Bizim aldıklarımız OSAKA marka, üzerinde 60Watt, 6500K yazıyor.
Sekiz tanesini 115 TL’ye almıştık sanırım.
Merhaba Yalçın bey,
Acaba photoshop CS5 kullanıp. Biz değer girerek yazıcıdan çıktı alsak %18 gri kart elde edebilir miyiz??
Şöyle bir yazı buldum ama doğru bir bilgi mi emin olamadım.
“”"cmyk modunda
c 0
m 0
y 0
k 18
yazarsan hallolur “”"”
Biz evde gri kart yapabilir miyiz yani??
Yazıcıya bakıyor. Ben Windowsta Canon yazıcımdan adam gibi renkler alamıyorum, denedim ve yeşilimsi bişi elde ettim.
merhabalar tekrar.. Konuyu okurken gördüm, belki de birilerinin işine yarar adıan.
Bu % 18 kart mevzu biraz kafasını karıştırıyor insanların.. Bu % 18 kart yansıttığı ışık miktarıdır , yani gride levelsin 128 yada Ps de % 50 gri. Bir çok insan 18 gri kart arıyor. Ps de tam bir gri basabilmek için baskıyı griye de ayarlamak gerekiyor. Yeşil tonlarda çıkmasının sebebi renkli baskı tanıtımı altında yapılmasıdır.. Ayrıca gri kartın bir çok yüzdesini basmanızı ve yanınızda taşımanızı önerebilirim. Açık tonlar için koyular, koyu tonlar için açıklar ve kontras ayarlamalrında çok kolaylık sağlayabilir.. Biraz denemek ile güzel sonuçlar alınabilir..
Bir not olarak, bir de teşekkür etmek istiyorum sayfanın yapımcılarına.. Tesadüfen dolanırken pozometre anlatımınızın basitliğinden , etkilenerek bir de pazometre satın aldım ve yıllardır deneme yanılma yöntemi ile çektiğim paraflaşlı çekimlerimde artık işimi eskisine göre çok kolayladım.. teşekkürler basçek..
peki bunu paint ile yapmak mümkün mü?ayrıca %18 gri kart koyu bir gri mi açık mı?
Ps de renk skalasını göryorsunuz, %50 gri yazan gri kutucuk işinizi görürü sanırım. Sonrasında bir kırtasiyeye gidip içinde plastik boş sayfalar olan proje dosyaları var bazı firmalar tam da bu gri skalayı kullanarak renklendirir. En yakın olanı veya bir kaçını bir den alın. makine ile pozlayın sahneyi içinde bu dosyalar olan. Sonra yine ps de damlalıkla 128 zi bulursanız sanırım tamadır.. Biraz karışık anlattım kusura bakmayın..
Paint’i atlamışım, sanırım painte de gri sklası olması gerekir, uzun yıllardır kullanmadığım için programın ne olduğunu bile hatırlamıyorum dersem inanın.. Ama Gri skalası var ise üzerinde %50 gri yazıyorsa tamamdır. Bir de en iyisi makinanızın en iyi sonuç veren gri skalasını ölçmekte fayda var.. Çünkü her makine küçük de olsa oynamaları olabilir. genelde pozlama için ten rengini esas alırlar, ama tenler de farklıdır, beyazı sıyahı, esmeri zartı zurtu var.. benim tavsiyem, tanıdığınız bir kırtasiyeci var ise umix office marka içinde naylonlar olan dosyalar satılır ucuzdurlar. Bu firma tam da gri skaladan renklendirme yaparak çalışıyor. bir kaç tonunu satın alın sonra da makinenizin en iyi sonuçları verdiği griyi bulunca o dosyayı kesiıp çantanızda bulundurun. Yanına bir de bir adet siyah bir de beyaz kart koyarsanız zor durumlarda bunları fotografa dahil edip levels de tıklarsınanız dogruya en yakın değeri bulursunuz..Tabii öncelikle wb ) beyaz dengesini sık ayarlamanın da daha iy neticeler vereceğini unutmamak gerekiyor.
mesela odanızı bir otomatik ayarla çekin, bir de beyaz dengesini bulduktan sonra, göreceksiniz pozladığınız fotograf diğerinden daha gerçekçi hatta kimi durumlarda tam bir gerçeklikle karşılaşacaksınız.. Tabii deneyin, benim dediklerimle kalmayın..
merhabalar..
siteyi bugün şans eseri farkettim ve saatlerdir makalelerinizi okuyorum… öncelikle böyle bir site yaptığınız için çok teşekkür ederimm.. benim nikon p90 coolpix fotoğraf makinam var ve fotoğraf çekmeyi çok seviyorum ama daha çok acemiyim.. siz kesinlikle “ham” çekin demişiniz ama ben baktım çektiğim fotoğraflar hep jpeg.. ve makina ayarlarında nasıl “ham” yapacağımı bulamadım bana bu konuda yardımcı olursanız çok sevinirim.. iyi çalışmalar..
P90′da ham çekim seçeneği bulunmuyormuş.
teşekkürler
nikon d70s kullanıyorum beyaz ayarı yaptıktan sonra belli bir süre sonra kendiliyinden bozuluyor neden olabilir bu yüzden dolayı canon 550d düşünüyorum tavsiye edermisiniz özellikle vesikalık ağırlıklı çalışıyorum bu ölçüdeki fotoğrafta canon 550d 18 mp nicon70s 6 mp vesikalık fotoğrafta kalite fark edermi yardımcı olursanız sevinirim teşekkürler.
Merhaba,
Fotoğraflarımızı raw olarak çektik ve bir kaç ayar yaptıktan sonra bu fotoğrafı bastırmak için fotoğrafçıya götürdüğümüzde dosyayı jpeg olarak istiyorlar. Yani, bir şekilde raw’dan jpeg’e çevirmemiz gerekmiyormu? Bu durumdada yine kaliteden kaybetmiyormu? Yada, dosyamızı raw açıp basabilecek fotoğrafçımı aramalıyız? :)
Teşekkürler,
http://500px.com/azizbilgili
Raw dosyaları sizin ham bilgilerinizdir. Yani bir çeşit negatif gibi düşünün. jpegler ise geçici dosyalardır.. Her kaydettiğinizde kaliteleri düşer, bir zaman sonra görünür şekilde bozulurlar.
O nedenle de raw doyaları koruyup jpeg olarak kaydederseniz bir cdye, o cd den alacağınız baskıar her zaman aynı kalitede olurlar..Ya da daha iyisi rawları tif dosyası olarak kaydetmek ve bastırmaktır.. Daha da önemlisi basacak fotografçının hangi renk uzayını kulandığını ögrenmenizdir.. Mesela hp ploterlar srgb uzayı kullnır ama adobe 1998 uzayında da baskı verir.. Srgb de biraz daha parlak renkler elde edersiniz gibi..Fakat küçük baskı boyutları alacaksanız , yanılnıyorsam pro baskı makinaları bu işi çoğunlukla otomatik olarak yapıyor.. Ploter baskılarda ise tif olarak teslim etmek kayıplar açısından daha mantıklı.. Zaten de kaliteli baskı yapanlar tif dosyası olarak isterler fotografları..
TIFF’i her her kabul etmeyebiliyor, yüksek bellek gereksinimi nedeniyle yazıcılar yoruluyor herhalde ve illa JPEG olsun diyorlar. Siz TIFF bastırmak isterken böyle böyle bir yere denk gelirseniz elbette kalsın diyerek başka yere de gidebilirsiniz.
özür yazının başını uçtu..
16 bit tiften 8 bite dönüstürün fotograflarınızı .. jpeg ile yaklaşık olarak aynı büyüklükte dosyalar elde edersiniz..
Daha da iyisi bir yazıcı alıp kendiniz basmanız. Ucuz yollu halledebileceğiniz seçenekler çokça var..
Her koşulda 8 bitte olsa cd ye kaydetmeyi unutmayınız. Cd ye yazılmış fotograf kalitesi her zaman kaydettiğiniz kalitede kalır, hiç bozulmaz.. 8 bit tif dosyalarını kabul etmiyorlar ise sorun sizde değil emin olunuz..
yani bir jpeg dosyasını her kopyalamamızda biraz bozulur mu?
Kopyalamaktan bir zarar gelmez. Ama sürekli aynı dosya üzerinde oynama yaparsanız bir yerden sonra düzenlenmez bir hal alır.
Jpeg dosyası ile oynasanız da oynamasanız da her kaydettiğinizde değer kaybeder. Sadece cdye kaydettiğiniz son halini sürekli cd den açar iseniz aynı değerde kalır. O nedenle de jpeg çeken arkadaşlar da jpeg dosyalarını mutlaka önce tiff dosyası olarak kaydetsinler.. Bu dosya 8 bit olacak ama en azından her kaydettiğinizde değer kaybetmiyecek.. Örnekle en iyi jpeg 12 dir.
sonrasında artifacting denilen bir bozulma yaşar fotograf, ama tif dosyada bunun yaşanması zordur..
Burada Kartal’ın bahsettiği şey kopyalama. Dosya kopyalanınca bir zarar gelmez fotoğrafa.
Bir jpeg fotografı her kopyaladığınızda da , yeni baştan save ettiğiniz için değer kaybeder.. İşin tam olarak ilmini bilmesem de, başıma geldiğinden dolayı böyle olduğunu görüm.. Zaten bu formatın varolma sebebi, son işlem olmasıdır.. Yani jpeg formatı dosya işlemek için değil, son halini izlemek içindir.. Daha da önemlisi jpeg 8 bit yani 256 renk skalası/ ton barındırır. Raw 12- 14- bazı makinalarda da 16 bit destekler, yani bu renk ve ton aralıkları 30 milyon civarıdır, siz fotografı işledikten sonra temiz 8 bit le sonuçlandırabilir, temiz bir görürntü elde edebilirsiniz. jpeg de ise 8 bit ‘in altında bir değer kalır elinizde.. Bazıları eğer başka seçenekleri yoksa bu bit derinliğini korumak için hdr ye benzer işlemden geçirirler fotografları.Yine eğer elinizde sadece 8 bit çeken makinanız var ise, her fotograf için uygun olmasa da söyle de bir hile uygulayabilirsiniz. 3 farklı ton aralığında fotograf çeker, hepsini tiff yapar, sonra bu fotografları hdr gibi işlerseniz farkılı renk tonlarının varlığı netincesinde daha iyi bir sonuç alabilirsiniz. Bence deneyin.. Ama geniş alanlardan çok natürmortlar için iyi sonuçlar verir.. Ya da hareketsiz konular.Bazıları, bazı duumlarda netlik sağlamak içinde bu hileyi çiçeklerde özellikle makro çekimlerinde uygular. bazıları yine makro ürün çekimlerinde, girintisi çıkıntısı çok olan yüzeylerde de kullanır.. Farklı fotograflar farklı netliklerde pozlanır ve üstüste yine hdr ye benzer işlenir.. Yani sonsuz denecek kadar farklı işlemler kullanılabilir.
başka bir sayfada yazmıştım, nikon dslr makinalar, bunla da yetinmez daha doygun ve geniş gamlı fotograflar üretmek için hdr benzeri hatta hdr den daha naturel sonuçlar veren programcık bulundurur makinelerinde.isim hatırlama özürlü olduğumdan ve de şimdi bakmaya müsait olmadığımdan kusuruma bakmayın. d 200 ve d700 de var sanırım d300 de de olması gerekiyor.. Ben bu ikisini kullandığım için onları biliyorum..
Bu kopyalama için sunu söyleyeyim son olarak, bir hdd niz var, sonra bir tane daha alıyorsunuz, önce pc den hd ye aktarıyorsunuzi, sonra onu da başka bir arkadaşınıza kopyalıyorsunuz, mesela mp3 ler için de benzer durum geçerlidir. iyi bir kulağınız varise tınıları izleyebiliyorsanız, özellikle cok sesli müziklerde kayıpları farkedersiniz.Çünkü orjinal dosyaları korumak için bu yöntemer vardır. daha satın alırken kayıplı satın alırsınız mp3 leri.. Fotografta jpeg de de aynı şeyleri yaşarsınız.. Her yeni kayıt değer kaybı demektir bu formatlarda..o yüzden tiff, ps formatında çalışıacak, son olarak da jpeg olacak.. özellikle fotograf sitelerinde fotograflarını yayınlayanlar en iyi sonuçları yine tifte boyut küçültüp tek bir kerede jpeg de istedikleri boyuta indirgerlerse daha iyi görüntü sunmuş olurlar..
iyi günler dilerim
Sayısal ortamda bir dosyayı yedekleme maksatlı kopyaladığınızda orijinali gibi kopyalanır. Sonuçta aslında ortada fotoğraf ya da ses yoktur hepsi birler ve sıfırlardır. Dolayısıyla kopyalarken de böyle kopyalanır. Yine de aksini iddia eden bir link varsa paylaşırsanız sevinirim.
Sizin dediğiniz kısım fotoğrafı üretirken geçerli.
“Farklı Kaydet” ile kopyalamak ve Windows Gezgini ile kopyalamak farklı. Murat Bey’in bahsettiği şey “Gezgin” ile kopyalamak diye anlıyorum.
merhabalar,
Murat bey mp3 de o ve 1 ile kaydedilir. Ben uzun zamandır pc kullanmıyorum, Aslında çok da konunun uzmanı veya çok iyi bir ps kullanıcısı da değilim.. Fakat bir dosyayı bir yerden bir yere taşırken save işlemini pc ve mac kendi yapar. Aradaki fark sadece sizin ona onay verip vermemenizle alakalı. Hatta işin aslı tiff dosyalarında dahi bir miktar bozulma yaşanır kopyalama sırasında. Ama jpege göre bu çok daha minumumdur. Linke gelince otrup bakmak lazım ama ama zaten bir çok konuyla ilgilenen insan bu konuda sadece burayla kalmayacaktır. Mesela Scot Kelby nin kitaplarında konu gayet güzel anlatılır.
Eğer çokça kere kaydedttiğiniz fotograflar var ise, % 1000 lerde bozulmaları açık seçik görebilirsiniz. Cd ve dvd lerde bozulmamasının sebebi makineden 12 lalitede çıkan fotograflar direkt olarak 12 olarak yazılmasıdır ki ben buna dahi çok emin değilim.. Sonrasında 12 kalite olarak kaydedilen fotografı cd den açtığınızda bozulmuyor çünkü sabitlenmiş oluyor, üstüne kaydedemiyorsunuz. Zaten de yapılması gereken budur. Orjinali koruma altına almak.. her defasında bu temiz dosyadan hareketle ile çıkmak.. Yani sizin dediğiniz doğru olsa bile kural olarak ana dosyaya dokunmamak gerekiyor. O nedenlede tüm photograf işleyicileri duplicate yani dosyayı koplayarak başlamanıza yardımcı olan başlangıç sunarlar.Cd veya dwd de vakit kaybetmemek için.. Neysem bir yalnış anlaşılma olmasın, her kim nasıl istiyorsa yapabilir. Ben böyle biliyor ve uyguluyorum, bu teknolojik çağda her bilgi eskimeye mahkum olduğundan hatam var ise peşine özür dilerim.. Amaç sadece konuyu biraz açmak , belki de birilerine yardımı olur niyeti. Yoksa ne bir yer edinme ne de gider gelir hesabı..
İyi günler dilerim..
bu instangram daki fotograflarin üstlerinde photoshopla oynama yapiliyormu yoksa fotograf makinesinin çekim özellikleriyle mi alakalı