Bu yazımızla aşağıdaki soruların cevaplarını öğrenmiş olacaksınız.
- Azami alan derinliği için ne yapmalıyız?
- Doğrudan sonsuza odaklamak bunun için yeterli midir?
- Lensimin üst kısmında bulunan ve odaklama ile hareket eden gösterge nedir?
- Hiperfokal mesafe nedir?
- Hiperfokal mesafe nasıl hesaplanır?
- Hiperfokal mesafe nasıl kullanılır?
Net alan derinliğinin etkili bir şekilde kullanıldığı bir fotoğraf. Fotoğraf: © Pablo Axpe
Özellikle manzara çekerken uzaktaki nesneler kadar yakındaki nesnelerin de olabildiğince net olmasını isteriz. Bu isteğimizi pratikte uygulayabilmek için de odaklamanın nereye yapıldığı önem kazanır. Doğrudan sonsuza odaklama yapmak bunun için yeterli midir? Değildir. Bu yazımızda odaklamanın nereye yapılması gerektiğini ve bunun nasıl yapılacağını anlatacağız. Lensimizin üstünde bulunan ve odaklamanın değişmesiyle sürekli hareket eden bölümün de ne olduğuna da ışık tutacağız :)
Uzaklık Çizelgesi ('Distance Scale')
Hiperfokal mesafe nedir?
Hiperfokal mesafe, ötesindeki tüm nesnelerin kabul edilebilir ölçüde net çekilebildiği, azami alan derinliği sağlayan mesafedir. Hiperfokal mesafe için aralarında çok az fark olan 2 farklı tanımlama mevcuttur.
Hiperfokal mesafe, o noktaya netleme yaptığımızda, sonsuzdaki nesneleri kabul edilebilir derecede keskin çekebileceğimiz en yakın mesafedir. Daha basit ifade ile, azami alan derinliği elde edebilmek için odaklama yapmamız gereken noktadır.
Hiperfokal mesafe, sonsuza netlenmiş bir lens için, ötesindeki tüm nesnelerin kabul edilebilir derecede keskin olduğu mesafedir.
Hazır reçete
Eğer lensinizde uzaklık çizelgesi varsa:
- Kadrajınızı oluşturun.
- Kullanmak istediğiniz f değerini fotoğraf makinenizden seçin.
- Lensinizi ve/veya makinenizi manuel odaklamaya alın (lenste ve/veya makinedeki odaklama düğmelerinden MF/M seçili olsun).
- Odaklama bileziğini çevirerek uzaklık çizelgesindeki sonsuz simgesinin kullandığınız diyafram değerinin üstündeki çizgiye gelmesini sağlayın. Bu şekilde odaklanan nokta çizgisinin hiperfokal mesafeyi göstermesini sağlıyoruz. Aşağıdaki örnekte f/16 değeri için hiperfokal mesafeye odaklama yapıyoruz.
Sonsuz simgesini, kullandığımız f-durağı değerine (burada f/16) getiriyoruz. Kırmızı çizgi yani odaklanan noktayı gösteren çizgi de hiperfokal mesafeyi göstermekte.
- Çekimi yapıyoruz.
Hiperfokal mesafe nasıl hesaplanır?
Hiperfokal mesafeyi hesaplamak için pratikte çok da farketmeyen 2 farklı formül ile hesaplama yapılır.İlk tanımlama için kullanılan formül:
İkinci tanımla için kullanılan formül ise:
Hiperfokal mesafeyi nasıl kullanacağız?
EXIF: f/5.6, 1/25, ISO 100, 85mm Ekipman: Canon EOS 400D, EF-S17-85mm f/4-5.6 IS USM Fotoğraf: ©Banu Tuncel
Soru: Özetle, azami alan derinliği için ne yapmalıyız?
Cevap: Odaklamayı doğrudan sonsuza yapmayıp, hiperfokal mesafeye yapmalıyız.
Soru: Hiperfokal mesafe formülleri nasıl kullanıyor?
Cevap: Diyelim 50mm lensiniz ile f/16 kullanarak çekim yapıyorsunuz. Makineniz de Canon EOS 450D. 450D için bulanıklık dairesi değeri 0.019′dur. H=((50×50)/(16×0.019) )+50=8273mm, yani 8.27m. Daha pratik kullanım için ikinci formülü tercih edebilirsiniz ;)
Bulanık dairesi değerleri:
- Olympus DSLR= 0.015
- Canon EOS 300D/350D/400D/450D/500D = 0.019
- Nikon (D700 ve D3 serisi hariç), Sony ve Pentax DSLR= 0.020
- Canon EOS 1D serisi DSLR= 0.024
- Tam kare (‘full frame’) DSLR ve 35mm filmli SLR= 0.03
Soru: Hesapladık. Peki elde ettiğimiz bu hiperfokal mesafe değerinden ne anlıyoruz?
Cevap: Eğer 450D’de 50mm lensinizi f/16′da kullanıyorsanız, azami alan derinliği için, hiperfokal mesafe olan 8.27m’ye netleme yapmalısınız. Alan derinliği 4.14m’den sonsuza kadar olacaktır yani 4.14m-sonsuz arasındaki nesneler kabul edilebilir derecede net çıkacaktır.
Soru: Elimizde hesap makinesi hiperfokal mesafe mi hesaplayacağız?
Cevap: Bazen evet, bazen de hayır :)
Soru: Ne zaman hesaplama yapmıyoruz?
Cevap: Eğer lensinizde hiperfokal mesafe göstergeleri varsa, onu kullanabilirsiniz. Nasıl kullanıyoruz? Aşağıdaki görselde gördüğünüz şekilde uzaklık çizelgesine sahip bir lens kullanıyorsanız, işiniz oldukça kolay. Lensinizi manuel odaklamaya alın ve odaklama bileziğini çevirerek uzaklık çizelgesindeki sonsuz simgesinin kullandığınız diyafram değerinin üstündeki çizgiye gelmesini sağlayın. Bu şekilde odaklanan nokta çizgisinin hiperfokal mesafeyi göstermesini sağlıyoruz.
Uzaklık Çizelgesi ('Distance Scale')
Eğer MF lens kullanıyorsanız gene aynı mantık ile hareket ediyorsunuz, değişen birşey yok ;)
Soru: Peki, ne zaman hesaplama yapıyoruz?
Cevap: Eğer lensimizde hiperfokal mesafe göstergesi yoksa o zaman hesaplama yapmak zorundayız. Bu şekilde bir lens kullanıyorsanız elinizde hesap makinesi ile gezmenize gerek yok. Lensin odak uzaklığı ve f-durak değerlerini içeren bir tablo hazırlayıp, onu yanınızdan ayırmayabilirsiniz de ;) Buradaki tek pürüz mesafe değerlerinin eşit dağılmamasıdır yani hiperfokal mesafenin tam olararak nerede olduğunu kestiremiyorsanız biraz daha ileriden bir nokta seçerek işinizi garantiye almayı düşünebilirsiniz ya da f/11 için hesaplama yapıp f/16′da çekim yapabilirsiniz.
Teşekkürler…
Güzel açıklayıcı yazı için çok teşekkürler
Yazı çok güzel, hiç bilmediğim bir konuydu bu ama pratiği biraz da zor gibi… Manzara çekimi yapanların kesin bilmesi gerekli…
http://www.great-landscape-photography.com/hyperfocal.html
bu sitedeki tabloyu cikti alip yaninizda tasiyin :)
Lensinizde uzaklık çizelgesi varsa çok da zor değil. Yoksa da belirtilidiği gibi bir tablonun çıktısını alıp yanınızda taşıyabilirsiniz ;)
Güzel işler yapıyorsunuz… Tebrik ederim.
Bilgilendirici yazınız bir çok kişinin işine yarayacaktır. Teşekkür ederim.
Eğer akıllı telefonlardan birine sahipseniz, cep telefonunuza hyper focal hesaplayıcı yükleyebilirsiniz. Örneğin iPhone için oldukca fazla seçenek mevcut. Kimisi paralı kimisi bedava.
Açıklayıcı yazınız için teşekkürler. Bende canon 18-55 objektif var ve üzerinde odak uzaklığı dışında hiç bir çizelge yok. Şimdi diyelim ki 50 mm odak uzaklığında f16 diyafram için hiperfokal mesafeyi 8,27 m olarak hesapladık. 8,27 m’yi nasıl odaklayacağım? Objektif üzerinde uzaklık skalası olmadığına göre bu mesafeyi ne ile ölçeceğim?
Yanıt için teşekkürler,
Ne yazık ki, lenste gösterge yoksa göz kararı tahminde bulunmak durumundasınız. Tam emin olamıyorsanız diyaframı bir durak kısın ya da 8.27′den biraz daha uzak bir noktayı kullanın.
Çok güzel bilgiler. Sanırım bu tekniği kullanmak için netleme noktasını bizim belirlememiz daha doğru olur. Fotoğraf makinesine bu işi bıraktığımızda genelde en yakın nesneyi netliyor. Sony.de ben bu tekniği Spot Area AF ile çok rahat uygulayabiliyorum ama benimde ilk DSLR.ye geçtiğimde en sık yaptığım hataydı sonsuza odaklamak. Hiperfokal mesafe çok önemli.
konu benim için çok aydınlatıcı oldu.emeği geçen herkese çok teşekkür ederim.ayrıca i phone ile ilgili tüyoyu veren arkadasada ayrıca müteşekkirim:)
harika calismalar, tesekkurler ve tebrikler.
tebrikler
çok da zorlandığım nasıl yapılacağını bilmediğim bir konu da güzel açıklayıcı bir yazı olmuş elinize sağlık. benim aklıma takılan bir soru var. hiperfokal mesafeyi tespit ettikten sonra ( makinem 450 d ) otomatik odakta makinenin 9 odak noktasından en altta ki odak noktasını seçerek veya onu kullanamıyacağımız durumlarda merkez odak noktasını seçerek odağı kilitleyip yeniden kadrajlama yaparak azami alan derinliğini elde edebilir miyiz. bir de gece çekimlerinde otomatik odak işe yaramıyacağında ne yapabiliriz.
Benim kullandığım yöntem bahsettiğiniz oluyor :)
Gece çekiminde netleme yapamıyorsanız Doğru odaklama teknikleri yazımızda anlattığım şeyleri deneyebilirsiniz: http://www.bascek.com/3298/dogru-odaklama-teknikleri/
şimdi daha iyi oldu çok teşekkür ederim verdiğiniz bilgiler için; fakat benim aklıma bir soru daha takıldı, yeni başlıyan birisi olarak sorularım umarım absürd gelmiyordur size. f-durak değerlerini içeren bir tablo hazırlıyacam ( optik çarpanlı makine kullanıyorum ) tabloyu hazırlarken lensin kullandığım odak noktasını mı baz almalıyım optik çarpan ile çarpttıkan sonra ( 1.6 ) çıkan odak uzaklığını mı baz almalıyım
Yukarıda 1.6x çarpanlı EOS 450D için örnek vermiştim.
Lensin üzerinde yazan odak uzaklığını kullanıyorsunuz.
Algılayıcıyı boyutu kaynaklı farkı ‘bulanıklık daires’ sabiti hallediyor ;)
yalçın bey, bas çek bir okul siz de bir öğretmen oldunuz çok teşekkürler
aşağı da ki linkten fotoğraf makinenizi, istediğiniz alan derinliğini ve kullandığınız odak uzaklığını girdiğinizde Hiperfokal mesafe de içeren hazır tabolar edinebilirsiniz. Hiperfokal mesafe için bir yöntem geliştirdim kendimce; en çok kullandığım mesafeleri işaretlediğim bir ipi çantamda gezdirmeye başladım, istediğim mesafe için bu ipi kullanıyorum.işaretli yerleri kullanmak metre ile ölçüm yapmaktan daha pratik oluyor ve ucuna bağladığım bir somun ile gerekirse ipi denize göle atararak oralardanda ölçüm yapabiliyorum.
hhttp://www.dofmaster.com/doftable.html
yukardaki link de bir ” h ” harfini fazladan yazmışım, doğrusu :
http://www.dofmaster.com/doftable.html
Hiperfokal mesafeyi fotoğraf makinesinden itibaren ölçmeye başlıyoruz değil mi vizörden görmeye başladığımız yerden itibaren değil!
Canonlar’da govdenin uzerinde o mesafeyi olceceginiz cizgi vardir, digerlerinde var midir bilmem.
teşekkür ederim ertan
Evet hepsinde var.
Gözünüz bakacaın sağında ya da solunda, ortasında daire olan dikey doğrultada çizgi arasın. Bu çizgi algılayıcının yerini göstermekte.
Merhaba
Canon EF 28-135mm f/3.5-5.6 IS USM Lens örnek olarak 50 mm ve f/16 vey f/8 için pratik yoldan maalesef yapamadım.
Bu lensde F ayarını yaptığımız bir bölüm yok. Makina üzerinden mi ayarlama yapcağız acaba?
Aşağıdaki fotografda nasıl yapıldığını gösterebilmeniz mümkün mü acaba?
Teşekkürler.
Sevgiler.
http://media.the-digital-picture.com/Images/Standard/Lenses/Comparison/Hood/Retracted-MFD/Canon-EF-28-135mm-f-3.5-5.6-IS-USM-Lens.jpg
Canon EOS EF lenslerde diyafram ayari yok, tamamen govdeden yapiyorsunuz. (yoksa var mi oyle bir lens?)
hangi makineyi kullaniyorsunuz?
Merhaba
Canon 50D ile kullandığımı belirtmeyi unutmuşum.
Diyaframı makinenizden ayarlayacaksınız. Zaten öncelikle hangi odak uzaklığına ve f değerini kullanmak istediğinize karar vermelisiniz. Daha sonra hesaplamaya geçebilirsiniz.
Çoğu zoom lenste olduğu gibi EF 28-135 IS USM’de de kolay yol yok ne yazık ki.
Kendinize bir adet tablo hazırlayıp onu yanınızda taşımanız pratik olacaktır.
İngilizceniz varsa şu metin de yararlı olacaktır:
http://www.mail-archive.com/eos@a1.nl/msg02262.html
Teşekkürler Yalçın Bey.
azami alan derinliği ile ilgili yeni bir sorunla karşılaşınca kendimce bir çözüm buldum; ama emin olamadım doğru yaptığımdan.Şöyle ki çamlıca tepesinden manzara fotoğrafı çekmek istediğimde hiperfokal mesafeye denk gelen yere (16.2m) netleme yapamadım çünkü bu mesafe fotoğraf makinesinin görmediği boşluğa denk geliyordu. Bende hiperfokal mesafeyi geride ölçerek makineden hiperfokal mesafeye denk gelen yere bir arkadaşımı koyarak ortada ki netleme noktası ile netleme yaptım. Yaptığım netleme bozulmaması için lensi el ile netlemeye alarak netlemeyi sabitledim.Yaptığım çekimlerde bu netlemeyi kullandım. Bana doğru bir yöntem gibi geldi yine de emin olamadım.Yaptığım yöntem doğru mudur?
Yalçın bey siteniz gerçekten çok faydalı öncelikle herşey için teşekkürler.
Benim özellikle size sormak istediğim elimde 18-200 vr 2 lens var üzerinde fotodaki lensteki gibi ft m mevcut fakat diyafram atalığı lenste yazmıyor netleme yaptığım zaman m karşısındaki değerler cismin uzaklığına göre değişiyor hiperfocal mesafeyi buduruma göre nasıl ayarlıyacağım saygılar
çok faydalı bir yazı olmuş…emeğinize sağlık..
ALİ BEYİN YAZISININ CEVABINI MERAKLA BEKLİYORUM AYNI SORUN BENİNM 70-200 DEDE VAR
bilgilendirme için teşekkürler gerçekten faydalı bir bilgi ve dikkat edilmesi gereken bir nokta ellerinize sağlıkk
üzerinden baya geçmiş konunun ama sormadan edemicem iki formülün arasındaki tek fark ilk formülün sonunda kullandığımız objektif değerini çıkan sonuca eklemek.
dolayısı ile iki formül arasında kullandığımız objektif değeri kadar bir fark oluşuyor örneğin 50mm lens için bir formülde 1000mm çıkıyorsa sonuç diğerinde 1050 çıkıyor.
bu değer farkı bir önem oluşturmuyor mu ?
zaten netlik mesafemizi yuvarlak rakamlar şeklinde giriyoruz dolayısı ile 1000de çıksa sonuç 1050 de çıksa neticede 1m ye göre netlik yapmış olacağız pratikte bir fark yaratmıyor gibi görünüyor ama işin aslı öyle mi acaba ?
Bunları kompak dijital makineler ile yapamayız herhalde
Bunu şahsen ben yapmıyorum :)
Pratik yöntem şudur ki herkes uygulayabilir:
Netlemeyi ortaya yapmak yerine kadrajı dikeyde üçe bölün, alttaki hayali çizgiye netlemeyi yapın.
Ben bu yöntemi anlamadım,biraz daha açabilir misiniz?
merhabalar.
hiperfokal mesafeyi hesaplarken odak uzaklığını kullanıyoruz… ama birşey dikkatimi çekti, mesela ben d90 kullanıyorum ve benim makinamın çarpanı 1.6 yani 50mm aslında 80mm oluyor. bu değeri kullandığım zaman hiperfokal mesafe farklı çıkıyor. hangisini kullanmak daha doğru olur acaba…
çarpanı hiç gözönüne almayın makinedeki değer üzerinden hesaplama yapılacak
hiper fokal hesaplamak için iphone uygulaması özellikle photo buddy çok başarılı
http://www.kurcalamabozarsin.com/post/6135661532/fotografc-lar-icin-pratik-iphone-uygulamalar
Çok teşekkür ederim
Merhaba,
Nikkor 18-70 lensimde uzaklık birimleri var ancak f değerleri belirtilmiyor. Ben nasıl yapmalıyım hiperfokal ayarlamayı? Aralıklar da çok düzenli değil, çizgiye neyi hizalamam gerekir?
http://www.lenstip.com/aparaty_image/1218_nik18-70_1.jpg
50mm 1.8 lens için de yine belirtilmemiş f değerlerini göz kararı mı tutturacağız?
http://www.dpreview.com/products/nikon/lenses/nikon_50_1p8
Merhaba.Canon Powershot SX120 IS dslr-like makinem var.iperfokal mesafeyi hesapladığımda f 2.8 iken:
179,216 metre,diyafram f 8 iken 62,758 metre çıkıyor.Makinem manuel odaklamada iken en fazla 5 metreye odaklanıyor,sonrası sonsuz.Ben mi bir hata yapıyorum,yoksa makinemin özelliklerinden dolayı mı böyle?Cevaplarsanız sevinirim.
Günceldir.
Lensin üzerinde Uzaklık Çizelgesi (‘Distance Scale’) olması onu, kaliteli lensler sınıfına sokar mı?
Hepsinde bu özellik yok çünkü..
aslında yok öyle bişey
bazı 50mm lenslerde de var
200-300 tl lik